امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811120250723Mystical Perspective on the Dream of Prophet Abraham (peace be upon him) in the Chapter of Isaacنگاهی معرفتی بر رؤیای حضرت ابراهیم علیه السلام در فصِّ اسحاقی175192789310.22034/bahareadab.2025.7893faزهراغفاریدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران.noZahra.ghaffari@ut.ac.irعبدالرضاسیفاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesseif@ut.ac.irحمیرازمردیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nozomorrodi@ut.ac.irJournal Article14031128BACKGROUND AND OBJECTIVES: Prophet Abraham"s (peace be upon him) vision in the Fass al-Isḥāqī of Ibn ʿArabī"s Fuṣūṣ al-Ḥikam is not merely a dream, but an expression of profound mystical vision and divine revelation. The vision is a manifestation of divine love, unadulterated submission, and the station of khulla (close friendship with God), indicating the inward journey of the seeker from multiplicity to unity. The purpose of this study is to provide an epistemological and mystical exegesis of the dream in terms of the doctrines of Ibn ʿArabī, namely those on theophany (tajallī), dream interpretation (taʾwīl), and waḥdat al-wujūd (unity of being). METHODOLOGY: The research utilizes an analytical-interpretive approach based on library materials and mystical texts, focus on Ibn ʿArabī"s metaphysics on Abraham"s visionary experience. FINDINGS: The dream of Abraham in this chapter is existential and epistemological, rather than allegorical or ethical, and reveals the fundamental principles of unity and divine truth through mystical hermeneutics. Ibn ʿArabī presents the dream as a way of intuitive knowledge, closeness to God, and rising above the bounds of reason and form. The khulla station is here shown to be the culmination of annihilation (fanāʾ) in divine love. CONCLUSION: Abraham"s dream in the philosophy of Ibn ʿArabī is a point of convergence between vision, intuition, and ultimacy of truth. Through interpretive mysticism, it is a life to attain the oneness of the Real and creation and bring the seeker to utter oneness and annihilation of the self.زمینه و هدف: رؤیای حضرت ابراهیم(ع) در فص اسحاقی از فصوص‌الحکم ابن عربی، نه تنها تجربه ای رؤیایی بلکه جلوه ای عمیق از شهود عرفانی و تجلی حقیقت الهی است. این رؤیا به مثابه نمادی از عشق الهی، تسلیم مطلق، و مقام خُلّت، دربردارنده تأویلاتی است که سالک را از مرتبه ظاهر به باطن حقیقت و از کثرت به وحدت میرساند. هدف این پژوهش تحلیل معرفت‌شناسانه و عرفانی این رؤیا بر اساس مبانی فکری ابن عربی است؛ به ویژه در نسبت آن با مفاهیمی چون وحدت وجود، تأویل رؤیا، و کشف شهودی. روش پژوهش: این مقاله با رویکرد تحلیلی- تفسیری و بر مبنای منابع کتابخانه ای، به واکاوی آموزه های عرفانی ابن عربی در باب رؤیای حضرت ابراهیم پرداخته و از مفاهیم کلیدی عرفان نظری برای تحلیل این رؤیا بهره گرفته است. یافته ها: رؤیای حضرت ابراهیم در این فص، نه صرفاً امری نمادین یا اخلاقی، بلکه تجربه ای وجودی و معرفتی است که در پرتو تأویل عرفانی، پرده از حقیقت توحید و وحدت وجود برمیدارد. ابن عربی با تفسیر این رؤیا، راهی برای درک شهودی حقیقت، قرب الهی، و عبور از مرزهای عقل و صورت ارائه میدهد؛ به گونه ای که مقام خُلّت در این سیر، به مثابه نقطه اوج فنا در عشق الهی تجلی مییابد. نتیجه گیری: رؤیای حضرت ابراهیم در منظومه فکری ابن عربی، حلقه ای میان خواب، شهود و حقیقت است و در قالب تأویل عرفانی، راهی برای کشف وحدت حق و خلق، فنا، و وصول به مقام توحید ناب به دست میدهد.رؤیای حضرت ابراهیم, وحدت وجود, سلوک عرفانی, مقام خُلّت, ابن عربیProphet Abraham’s Dream, Unity of Being, Mystical Journey, Station of Khulla, Ibn ʿArabī.https://bahareadab.com/downloadPDF/1843.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1843.pdfhttps://bahareadab.com/article/نگاهی معرفتی بر رؤیای حضرت ابراهیم علیه السلام در فصِّ اسحاقیhttps://bahareadab.com/en/article/Mystical Perspective on the Dream of Prophet Abraham (peace be upon him) in the Chapter of Isaac