امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811120250723Stylistics of the manuscript of the treatise "Mataleb ol-Oshqah" by Mullah Mir Qari Gilaniسبک شناسی نسخه خطی رسالۀ مطالب العشاق ملامیرقاری گیلانی2344778710.22034/bahareadab.2025.7787faمنیژهحسین‌زادهدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nomanizhehoseynzade@gmail.comابوالفضلمرادی(رستا)استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.yesdr.amoradirasta@cfu.ac.irیدالهطالشیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.notaleshi@iiau.ac.irرحیمطاهراستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noRahimtaher50@gmail.comJournal Article14031118BACKGROUND AND OBJECTIVES: Purpose and Background: One of the valuable works of the Safavid period is the philosophical treatise "Mataleb al-Ishaq" by Mulla Mir Qari Gilani. This work, which is a literary prose mixed with poetry and one of the noble texts of this period, in addition to dealing with romantic and lyrical themes, also has moral, wisdom, and advice themes. The purpose of this research is to introduce the manuscript and examine the stylistic features of Mataleb al-Ishaq from a linguistic, literary, and intellectual perspective. METHODOLOGY: Research Method: This research is a library and descriptive-analytical method. The scope of this research and what has been considered as the community of study and investigation in this research is the manuscript of Mullah Mir Qari Gilani"s "Ma"al-ul-Ashaq" which is available in the manuscript treasury of the Central Library of Tehran University. FINDINGS: Findings: The use of Arabic words, combinations, additions, and terms instead of common Persian words, which, although characteristic of the style of this period, shows the author"s level of mastery and knowledge of Arabic vocabulary. His poems have music with all kinds of alliteration, puns, and repetition. The use of synonyms, which often leads to confusion, the succession of additions in descriptions, the omission of verbs to the verbal equivalent, and the presence of poems by other poets without mentioning their names in the text are among the most important literary features of Al-Ishaq"s material. CONCLUSION: Conclusion: In this book, Mulla Mir Qari Gilani examines different perspectives on the types of love and presents examples of poems by poets and mystics in this field. The author has used beautiful and eloquent language to express his content. There are many literary devices in this work, the most important of which is puns. The presence of poems by other poets without mentioning their names in the text is one of the most important literary features of the contents of Al-Ashqa. Regarding the "intellectual features" of this work, it can be said that the content begins with praise and thanksgiving to God, followed by praise and adoration of Prophet Muhammad (PBUH) and praise and adoration of Shah Abbas Safavi.هدف و زمینه: ‏ یکی از آثار ارزشمند دورۀ صفوی رسالۀ حِکمی «مطالب العشاق» ملامیرقاری گیلانی است. این اثر که از نثرهای ادبی آمیخته به شعر و از متون فاخر این دوره است، افزون بر پرداختن به مضامین عاشقانه و غنایی از درونمایه های اخلاقی و حکمت و پند و اندرز نیز برخوردار است. هدف از این پژوهش، معرفی نسخه خطی و بررسی ویژگیهای سبک شناسانۀ مطالب العشاق از نظر زبانی، ادبی و فکری است. روش تحقیق: این پژوهش به شیوۀ کتابخانه ای و توصیفی ــ تحلیلی است. محدودۀ این تحقیق و آنچه به عنوان جامعۀ مورد مطالعه و بررسی در این پژوهش مورد توجه بوده است، نسخۀ خطی مطالب العشاق ملامیرقاری گیلانی است که در گنجینۀ نسخه های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است. یافته ها: بکارگیری واژه ها، ترکیبات، اضافات و اصطلاحات عربی به جای واژه های متداول فارسی که گرچه از ویژگیهای سبک این دوره است، میزان تسلط و اطلاع نویسنده را از علم لغت عربی نشان میدهد. در اشعار او موسیقی با انواع سجع و جناس و تکرار به وجود آمده. به کار بردن مترادفات که اغلب به حشو می‌انجامد، تتابع اضافات در توصیفات، حذف فعل به قرینۀ لفظی، وجود اشعار شاعران دیگر بدون ذکر نام در متن از مهمترین ویژگیهای ادبی مطالب العشاق است. نتیجه گیری: ملامیرقاری گیلانی در این کتاب به بررسی دیدگاههای مختلف در مورد انواع عشق میپردازد و نمونه اشعار شاعران و عارفان را در این زمینه ارائه میدهد. نویسنده از زبانی زیبا و بلیغ برای بیان مطالب خود استفاده کرده است. آرایه های ادبی فراوانی در این اثر به چشم میخورد که مهمترین آنها جناس است. وجود اشعار شاعران دیگر بدون ذکر نام در متن از مهمترین ویژگیهای ادبی مطالب العشاق است. درمورد «ویژگیهای فکری» این اثر میتوان گفت که شروع مطلب با حمد و ثنای خداوند و سپس مدح و ستایش حضرت محمد (ص) و مدح و ستایش شاه عباس صفوی است.سبک شناسی, مطالب العشاق, میرقاری گیلانی, نثر مسجع.Stylistics, lovers' content, Mirgari Gilani, Mosja's prose.https://bahareadab.com/downloadPDF/1836.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1836.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک شناسی نسخه خطی رسالۀ مطالب العشاق ملامیرقاری گیلانیhttps://bahareadab.com/en/article/Stylistics of the manuscript of the treatise "Mataleb ol-Oshqah" by Mullah Mir Qari Gilani