امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361810720250321The impact of the relationship between kings and heroes on war command in the Shahnameh and Garshasbnamehتأثیر روابط شاهان و پهلوانان بر فرماندهی جنگ در شاهنامه و گرشاسبنامه243263767610.22034/bahareadab.2025.7676faمحبوبهکردیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد دورود، دانشگاه آزاد اسلامی، دورود، ایران.noMahboobekordi@gmail.comعلیحسین رازانیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد دورود، دانشگاه آزاد اسلامی، دورود، ایران.yesdr_razani@yahoo.comلیلامدیریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد دورود، دانشگاه آزاد اسلامی، دورود، ایران.noleilamodiri@yahoo.comJournal Article14030520BACKGROUND AND OBJECTIVES: Epic literature describes heroic deeds, chivalry, chivalry, and sacrifice in the cause of the homeland. Kings and heroes are always two main and important elements in epic literature, which are especially influential in wars and their command. It seems that the type of relationship between kings and heroes can affect the command of war and bring it closer to failure or success. This article examines and compares the effect of the relationship between kings and heroes on the command of war in Ferdowsi"s Shahnameh and Asadi Tusi"s Garshasbnameh. METHODOLOGY: The research data collection method is library and document-based, and the research method is analytical-descriptive; the statistical population is Ferdowsi"s Shahnameh and Asadi Tusi"s Garshaspnameh. FINDINGS: The study of the relationship between kings and heroes in Shahnameh and Garshasbnameh shows that kings and heroes in these two epic works, according to the events and incidents that occur in the heart of the stories, experience various types of relationships, both interactive and confrontational, with each other, and this position is very effective in commanding wars. Based on the independent king and hero model, the people are the main commanders of the war who fight with their opponents (the unjust kings) and achieve victory. In fact, when the heroes and kings separate from each other, the people, in the form of the first heroes, take over the command of the wars, and it is obvious that these wars are of an internal and internal nature and are formed against the king of the land. It seems that the popular uprising and agitation gradually manifests itself in the form of heroes supporting the people, and this time the heroes fight the enemy not against the kings but alongside them, and this solidarity presents the most desirable command model. CONCLUSION: The relationship between kings and heroes in these two epic works is diverse and varies according to time, place, and motivation, but the heroes always have a more moderate and adaptable face, and ultimately, it is these heroes who, in order to maintain unity and national interests, come to terms with the king and spend most of their strength and power on foreign wars and avoid civil wars over power. Command in these two works was different according to the capabilities of the heroes of each region, but a single method is reported throughout the work. If the king himself did not directly participate in the war, he chose one of the famous heroes to be the commander-in-chief of the army by writing a charter or giving the seal of command, which confirms the ideal model of the king and the hero together.زمینه و هدف: ادبیات حماسی شرح کردارهای پهلوانی، سلحشوری، جوانمردی و جانبازی در راه میهن است. شاهان و پهلوانان همواره دو عنصر اصلی و مهم در ادبیات حماسی هستند که بویژه در جنگها و فرماندهی آنها بسیار تأثیرگذار هستند. به نظر میرسد نوع ارتباط شاهان و پهلوانان میتواند بر فرماندهی جنگ تأثیر گذاشته و آن را به شکست یا موفقیت نزدیک کند. در این مقاله به بررسی و مقایسۀ تأثیر ارتباط شاهان و پهلوانان در فرماندهی جنگ در شاهنامۀ فردوسی و گرشاسبنامه اسدی طوسی پرداخته شده است. روش مطالعه: روش گردآوری اطلاعات تحقیق، کتابخانه ای و مبتنی بر سندپژوهی بوده و روش انجام تحقیق، تحلیلی-توصیفی است؛ جامعۀ آماری نیز شاهنامۀ فردوسی و گرشاسبنامۀ اسدی طوسی میباشد. یافته ها: بررسی ارتباط شاهان و پهلوانان در شاهنامه و گرشاسبنامه نشان میدهد شاهان و پهلوانان در این دو اثر حماسی، به فراخور حوادث و وقایعی که در بطن داستانها اتفاق میفتد، انواع ارتباطات اعم از تعاملی و تقابلی را با یکدیگر تجربه میکنند و این موضع در فرماندهی جنگها بسیار اثرگذار است. بر اساس الگوی شاه و پهلوان مستقل از هم، مردم فرماندهان اصلی جنگ هستند که با حریف خود (شاهان بیدادگر) به مبارزه میپردازند و به پیروزی میرسند. در واقع هنگامی که پهلوانان و شاهان از یکدیگر جدا میشوند، مردم در شکل نخستین پهلوانان، فرماندهی جنگها را بر عهده میگیرند و بدیهی است که این جنگها از نوع خودی و داخلی هستند و علیه شاه سرزمین شکل میگیرند. به نظر میرسد خیزش و جوشش مردمی بتدریج در قالب پهلوانان حامی مردم متجلی میشود و پهلوانان این بار نه در مقابل شاهان که در کنار آنها به مبارزه با دشمن میپردازند و این همبستگی مطلوبترین الگوی فرماندهی را عرضه میکند. نتیجه گیری: ارتباط میان شاهان و پهلوانان در این دو اثر حماسی متنوّع بوده و به مقتضای زمان و مکان و انگیزه متفاوت است اما پهلوانان همواره چهرۀ معتدلتر و سازگارتری دارند و در نهایت این پهلوانان هستند که بخاطر حفظ وحدت و منافع ملی، با شاه کنار آمده و بیشترین نیرو و توان خود را صرف جنگهای خارجی میکنند و از جنگ داخلی بر سر قدرت پرهیز دارند. فرماندهی در این دو اثر با توجه به توانمندی پهلوانان هر منطقه متفاوت بوده اما در سراسر اثر یک روش واحد گزارش شده است. اگر پادشاه خود مستقیماً در جنگ شرکت نداشته، با نوشتن منشور یا دادن مُهر فرماندهی، یکی از پهلوانان خوشنام را به فرماندهی کل سپاه برمیگزیده است که مؤید الگوی آرمانی شاه و پهلوان در کنار یکدیگر است.شاهنامه, گرشاسبنامه, ارتباط, پهلوانان, شاهان, فرماندهیShahnameh, Garshasbnameh, Communication, Heroes, Shahs, Commandhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1783.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1783.pdfhttps://bahareadab.com/article/تأثیر روابط شاهان و پهلوانان بر فرماندهی جنگ در شاهنامه و گرشاسبنامهhttps://bahareadab.com/en/article/The impact of the relationship between kings and heroes on war command in the Shahnameh and Garshasbnameh