امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361710620250219An introduction to the analysis of prominent themes of situational humor in the works of contemporary Iranian writers (based on three authors)درآمدی بر تحلیل مضامین برجستۀ طنز موقعیت در آثار نویسندگان معاصر ایران (با تکیه بر سه نویسنده)235255735310.22034/bahareadab.2025.7353faقهرماننیک‌روشدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.noGhahreman.nikravesh@iau.irحافظصادق‌پوراستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.yes hafezsadeghpoor@iau.irزهرازرعیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.noZahra.zaree32019@yahoo.comJournal Article14030331BACKGROUND AND OBJECTIVES: Humor is one of the most important literary genres in the contemporary period, which is divided into two types, verbal and non-verbal. Situational humor is one of the types of non-verbal humor that is derived from images, ideas and concepts that can be a mixture of behavior, situation, scene and speech; But the centrality of this kind of humor is based on the position of its creator. Situational humor has a special place in fiction and dramatic literature. Therefore, in the current research, situational humor has been investigated in six fiction and dramatic works by Javad Mojabi, Mahmoud Etemadzadeh, and Bahman Farsi, who were active in both the fields of drama and fiction. The main issue of the research was to investigate the types of humorous situations and the contexts of their creation, the methods used in this way and their social reflection in order to explain and compare the commonalities and differences of these two areas. METHODOLOGY: This research examines the contexts of creating situational humor in the dramatic and fictional works of the authors in order to explain and compare their commonalities and differences in this field with descriptive analytical method. FINDINGS: By studying these works, we observed the humor of the situation in them, which communicate with the audience by creating various images and an atmosphere mixed with reality, and in addition to showing the problems of society in various social, cultural, political, and other contexts. They provide entertainment for the reader. CONCLUSION: The obtained results show that the themes of creating situational humor in the field of behavior in stories have a higher frequency than other themes and after that characterization has been the attention of most writers. Also, writers have benefited from a wider scope of these techniques in stories than in plays.زمینه و هدف: طنز یکی از گونه های ادبی بااهمیت در دورۀ معاصر است که به دو نوع کلامی و غیرکلامی تقسیم میشود. طنز موقعیت یکی از انواع طنز غیرکلامی است که برگرفته از تصویرها، تصورها و مفاهیم است که میتواند آمیزه ای از رفتار، موقعیت، صحنه و گفتار باشد؛ اما محوریت در این‌گونه طنز بر موقعیت ایجادکنندۀ آن استوار است. طنز موقعیت جایگاه ویژه ای در ادبیات داستانی و نمایشی دارد. از این رو در پژوهش حاضر به بررسی طنز موقعیت در شش اثر داستانی و نمایشی از جواد مجابی، محمود اعتمادزاده و بهمن فرسی پرداخته شده است که در هر دو حوزه نمایشنامه و داستان فعالیت داشته اند. مسأله اصلی پژوهش این بود که انواع موقعیتهای طنز آمیز و زمینه های ایجاد آنها، شگرد های به کار گرفته شده در این راه و بازتاب اجتماعی آنها مورد بررسی قرار گیرد تا وجوه اشتراک و تفاوت این دو حوزه تبیین و مقایسه شوند. روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی ، زمینه های ایجاد طنزموقعیت در آثار نمایشی و داستانی نویسندگان مورد نظر را بررسی میکند تا وجوه اشتراک و تفاوت آنها در این زمینه تبیین و مقایسه شود. یافته ها: با مطالعۀ این آثار، رگه های طنز موقعیت را در آنها مشاهده کردیم که با ایجاد تصاویر گوناگون و فضای آمیخته از واقعیت، با مخاطب ارتباط برقرار میکنند و علاوه بر نشان دادن معضلات جامعه در زمینه های گوناگون اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و ...زمینه‎‎‌های سرگرمی و تفریح را برای خواننده فراهم میکنند. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان میدهند که مضامین ساخت طنزموقعیت در حوزه رفتار در داستانها از بسامد بالاتری نسبت به سایر مضامین برخوردار است و پس از آن شخصیت پردازی مورد توجه بیشتر نویسندگان بوده است. همچنین نویسندگان از حوزه وسیعتری از این شگرد ها در داستانها نسبت به نمایشنامه ها سود جسته اند.طنز موقعیت, ادبیات داستانی, نمایشنامه, شخصیت‌پردازیSituational humor, fiction, drama, Characterizationhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1769.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1769.pdfhttps://bahareadab.com/article/درآمدی بر تحلیل مضامین برجستۀ طنز موقعیت در آثار نویسندگان معاصر ایران (با تکیه بر سه نویسنده)https://bahareadab.com/en/article/An introduction to the analysis of prominent themes of situational humor in the works of contemporary Iranian writers (based on three authors)