امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361710120240922An introduction to the manuscript of the 7th century Quran translation attributed to Saadi and research on rejecting this attributionمعرّفی نسخۀ خطّی ترجمۀ قرآن سده هفتم منسوب به سعدی و پژوهشی در رد این انتسابِ305320765910.22034/bahareadab.2024.7659faبرهاناحمددانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.noranaburhan90@gmail.comعبدالرضاسیفاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesseif@ut.ac.irحمیرازمردیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nozomorrodi@ut.ac.irJournal Article14030202BACKGROUND AND OBJECTIVES: After the arrival of Islam in the land of Iran, a number of virtuous Iranians translated the Qur"an into Persian until the tradition of translating the Qur"an continued for centuries in the land of Iran and its neighboring countries. Some of these translations of the Qur"an, which are sometimes exquisite and precious, are kept in different libraries of the world today, which need to be introduced and corrected by copyists and proofreaders. One of these translations is the translation of the Qur"an preserved in the Ganj Bakhsh Library of Pakistan. This version is registered in this library with the number 11559. METHODOLOGY: The method of gathering the contents of this article is based on the sources and findings of a library, and a descriptive analytical method was used in its writing. FINDINGS: The translation in this article It was introduced and apparently belongs to the 7th century of Hijri. Its author is mentioned in several places with different names. In the leaves of this edition, the name of the translator of Mosleh al-Din Sheikh Saadi Shirazi, a famous poet of the 7th century of Hijri, is explicitly written. This translation includes all the surahs of the Quran. In this article, an attempt has been made to examine the features of this version, including the age of the version, the spelling of the version, vocabulary and grammatical features. Also, the relation of this translation to Saadi Shirazi has been evaluated. CONCLUSION: With a close look at this translation of the Qur"an attributed to Sheikh Saadi Shirazi, it was determined that the attribution of this work to Saadi Bana is far from reasonable and does not have much scientific support. Also, the name of the author or possible authors of this work was also checked. In the first possibility, it was said that the authors of the version were two people named Fazl Heravi and Fazl Farahi. In another possibility, it was stated that probably the name of both scribes was the same person, Fazl Heravi. In the third possibility, it was stated that the writing of the entire current version, which probably dates back to the 11th century, was done by Hossein bin Yahya Ajmi. It was also found that this translation was not immune to errors and in some cases the translator made mistakes in his translation. In addition, it became clear that the scribe of the copy also made mistakes in some cases and due to his lack of mastery of the Persian language, he made mistakes in his copying. On the other hand, in this article, the linguistic and grammatical features of the work, calligraphy and spelling of the version are also discussed.زمینه و هدف:‌ پس از ورود اسلام به سرزمین ایران، شماری از ایرانیان فاضل به ترجمۀ قرآن به زبان فارسی پرداختند تا جایی که سنّت ترجمۀ قرآن تا قرنها در سرزمین ایران و کشورهای مجاورِ آن ادامه پیدا کرد. تعدادی از این ترجمههای قرآن که بعضاً نفیس و گرانبها هستند، امروزه در کتابخانه‎های مختلفِ جهان نگهداری میشوند که ضرورت دارد توسّط نسخه پژوهان و مصحّحان معرّفی و تصحیح گردند. یکی از این ترجمه‎ها، ترجمۀ قرآن محفوظ در کتابخانۀ گنج‌بخش پاکستان است. این نسخه که با شمارۀ 11559 در این کتابخانه ثبت شده است. روشها: روش گرد آوری مطالب این مقاله مبتنی بر منابع و یافته ھای کتابخانه ای است و در نگارش آن شیوه تحلیلی توصیفی بکار رفته است. یافته‎ها: ترجمه ای که در این مقاله معرفی گردید ظاهراً متعلّق به قرن هفتم هجری است. از کاتب آن در چند جای نسخه با نامهای مختلف یاد شده است. در برگهایی از این نسخه صراحتاً نام مترجم مصلح‌الدّین شیخ سعدی شیرازی، شاعر پرآوازۀ قرن هفتم هجری نوشته شده است. این ترجمه تمامی سوره‎های قرآن را دربر میگیرد. در این مقاله سعی شده است ویژگیهای این نسخه از جمله قدمت نسخه، املای نسخه، واژگان و ویژگیهای دستوری آن بررسی شود. همچنین نسبت این ترجمه به سعدی شیرازی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتیجه گیری: با نگاهی دقیق به این ترجمۀ قرآن منسوب به شیخ سعدی شیرازی، مشخّص شد که نسبت این اثر به سعدی بنا بدلایلی دور از صواب است و پشتوانۀ علمی چندانی ندارد. همچنین نام کاتب یا کاتبانِ احتمالی این اثر نیز بررسی شد. در احتمال نخست گفته شد که کاتبان نسخه دو نفر بنامهای فضل هروی و فضل فراهی بوده اند. در احتمالی دیگر بیان گشت که محتملاً نام هر دو کاتب یک نفر یعنی فضل هروی بوده است. در احتمال سوم آورده شد که کتابتِ تمامیِ نسخۀ فعلی، که احتمالاً مربوط بقرن یازدهم است، بدستِ حسین بن یحیی عجمی انجام گرفته است.ترجمۀ قرآن, تصحیح دستنویس, سعدی, نسخه پژوهیtranslation of the Qur'an, revision, Saadi, manuscript researchhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1726.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1726.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرّفی نسخۀ خطّی ترجمۀ قرآن سده هفتم منسوب به سعدی و پژوهشی در رد این انتسابِhttps://bahareadab.com/en/article/An introduction to the manuscript of the 7th century Quran translation attributed to Saadi and research on rejecting this attribution