امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136179820240621Analysis and criticism of negative Dehkhoda's Amsal-o-Hekam (proverbs and narrations)تحلیل و نقد ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخدا249268737510.22034/bahareadab.2024.7375faمحمدحسنزارع گیلدهیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.nom.gildehi@iaukashan.ac.irامیرحسینمدنیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.yesm.madani@kashanu.ac.irفاطمهسادات طاهریدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.notaheri@kashanu.ac.irJournal Article14020601BACKGROUND AND OBJECTIVES: Proverbs are the extract of culture, ethics and worldview of a nation, whose analysis and criticism leads to the explanation of current thoughts and opinions among the people of a society. Negative proverbs, along with proverbs that indicate positivity, have a significant frequency in literary sources and among people, and this type of proverbs is also reflected in Dehkhoda"s proverbs and sayings. In this research, criticism of negative proverbs in Dehkhoda"s proverbs and decrees has been discussed and the intellectual coordinates of these proverbs have been analyzed. METHODOLOGY: This article is written in an analytical-descriptive way and its type is library. FINDINGS: The prevalence of negative proverbs imperceptibly and unintentionally leads to the spread of negativity in the society. From the point of view of language, the negative proverbs in Dehkhoda"s proverbs and sayings have a bitter and stinging language, and from the point of view of style and intellectual context, they are full of negativity and sometimes include violations of moral norms and lead a person to adopt a negative approach in life. CONCLUSION: Conclusion: The research results show that negative proverbs have a high frequency in Dehkhoda"s proverbs and sayings. The negative proverbs in Dehkhoda"s proverbs and sayings mainly include themes such as incompatibility, ignorance, anxiety, threats and caution, bad past, conflict, fear, futility, destruction, unfortunate events, despair, violence, oppression, bullying, insults, death thoughts, They are teasing, talking, lying, sarcasm, sedition, deception, bullying, superstition, reproach, humiliation and threats, fault-finding and self-praise. Among the above cases, ignorance has the highest frequency with 1456 cases (12.3 percent) and self-praise has the lowest frequency with 50 cases (0.42 percent).هدف و زمینه: ضرب‌المثلها عصارۀ فرهنگ و اخلاق و جهان‌بینی یک ملّت هستند که تحلیل و نقد آنها منجر به تبیین اندیشه ها و عقاید جاری در میان مردم یک جامعه میشود. ضرب‌المثلهای منفی‏نگر در کنار ضرب‌المثلهایی که حاکی از مثبت‌نگری هستند، بسامد قابل توجهی در منابع ادبی و در میان مردم دارند و این نوع از ضرب‌المثلها در امثال و حکم دهخدا نیز منعکس شده است. در این پژوهش به نقد ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخدا پرداخته شده و مختصات فکری این نوع ضرب‌المثلها تحلیل شده است. روش پژوهش: این مقاله به شیوۀ تحلیلی-توصیفی نوشته شده و نوع آن کتابخانه ای است. یافته ها: رواج ضرب‌المثلهای منفی‌نگر بصورت نامحسوس و ناخواسته منجر به شیوع منفی‌نگری در جامعه میشود. از منظر زبان، ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخدا زبانی تلخ و گزنده دارند و از منظر سبک و سیاق فکری، مملو از منفی‌بافی و و گاه شامل هنجارشکنیهای اخلاقی هستند و فرد را به اتخاذ رویکردی منفی‌گرایانه در زندگی سوق میدهند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان میدهد که ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخدا بسامد بالایی دارد. ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخدا عمدتا مشتمل بر مضامینی همچون ناسازگاری، نادانی، اضطراب، تهدید و حذر، گذشتۀ بد، ستیز، ترس، بیهودگی، نابودی، اتفاقات ناگوار، ناامیدی، خشونت، ظلم و ستم، زورگویی، توهین، مرگ‌اندیشی، آزمندی، سخن‎چینی، دروغگویی، استهزا، فتنه‏انگیزی، فریب‏کاری، دیگرآزاری، خرافه‏پرستی، سرزنشگری، تحقیر و تهدید، عیب‏جویی و خودستایی هستند. که از میان موارد فوق، نادانی با 1456 مورد (3/12 درصد) بیشترین و خودستایی با 50 مورد (42/0 درصد) کمترین بسامد را دارند.امثال و حکم, دهخدا, تحلیل و نقد, منفی‌نگری, ضرب‌المثل.Amsal-o-Hekam (proverbs and narrations), analysis and criticism, negativity, proverb.https://bahareadab.com/downloadPDF/1646.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1646.pdfhttps://bahareadab.com/article/تحلیل و نقد ضرب‌المثلهای منفی‌نگر در امثال و حکم دهخداhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis and criticism of negative Dehkhoda's Amsal-o-Hekam (proverbs and narrations)