امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136179820240621Investigating positive thinking in al-Tayr Attar's logic with an emphasis on Martin Seligman's modeبررسی تفکر مثبت در منطق‌الطیر عطار با تأکید بر الگوی مارتین سلیگمن4766732210.22034/bahareadab.2024.7322faخدابخشاسداللهیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.yesasadollahi@uma.ac.irزینببرزگر ماهردانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.no z.barzegar@uma.ac.irJournal Article14020602BACKGROUND AND OBJECTIVES: Human perfection and happiness have always been mentioned as the ultimate goal in Islamic mystical texts; Al-Tayir Attar"s logic, one of the outstanding works of mysticism, in the form of an allegorical journey, presents a specific pattern of behavior for man to achieve happiness; On the other hand, positive psychology, by emphasizing the cultivation of moral virtues such as humility, kindness, self-control, seeks to create lasting satisfaction in life; The purpose of this research is to apply the characteristics of positivist psychology in Attar"s logic based on Martin Seligman"s model in order to prove the aspects of positive thinking in Attar"s mind and mystical language. METHODOLOGY: The current research is done in an analytical and descriptive way and based on library sources, the statistical community is al-Tayr Attar region and the statistical sample of verses related to the allegorical story of birds and Simorgh. FINDINGS: The current research shows that all six clusters of wisdom, courage, moderation, social activities, love and excellence in Seligman"s theory have specific examples in the logic of Altair Attar; Traveling in Altair region is like a process that seeks self-acceptance and self-awareness; It causes positive thinking; Group action of birds, critical thinking and freedom of action are manifestations of positive social thinking in al-Tayr region; Also, the connection of thirty chickens with Simorgh is a manifestation of the concept of excellence in this system, which has a significant affinity with the ultimate goal in Seligman"s positivist theory. CONCLUSION: The result of this research shows that before the Western theorists in the last century addressed the importance of moral virtues, spirituality and faith in the development of the human psyche, Islamic mysticism in the past centuries comprehensively and completely addressed this category in the form of works such as Logical Al-Tayr. Is; Therefore, the theory of positive thinking has an Iranian-Islamic background; In the psychological layers of the text, al-Tir Attar"s logic includes prominent elements of positive thinking and by emphasizing the potential capabilities of man, it provides the ideal norm for the advancement of human kind.زمینه وهدف: کمال و سعادت آدمی، همواره به عنوان هدف نهایی در متون عرفانی اسلامی مطرح بوده است؛ منطق‌الطیر عطار یکی از آثار برجستۀ عرفانی، در قالب سفری تمثیلی، الگوی رفتاری مشخصی را جهت دستیابی انسان به سعادت ارائه میکند؛ از سویی دیگر، روانشناسی مثبتگرا، با تأکید بر پرورش فضایل اخلاقی چون تواضع، مهرورزی، خویشتنداری، در پی ایجاد رضایت پایدار در زندگی است؛ هدف از انجام این پژوهش تطبیق شاخصه های روان‌شناسی مثبتگرا در منطق‌الطیر عطار بر پایۀ الگوی مارتین سلیگمن است تا وجوه تفکر مثبت را نزد ذهن و زبان عرفانیِ عطار به اثبات رساند. روش مطالعه: پژوهش حاضر، به شیوۀ تحلیلی و توصیفی و بر پایۀ منابع کتابخانه ای، انجام میشود؛ جامعۀ آماری منطق‌الطیر عطار و نمونۀ آماری ابیات مربوط به قصۀ تمثیلی پرندگان و سیمرغ است. یافته ها: پژوهش حاضر نشان میدهد هر شش خوشۀ خرد، شجاعت، اعتدال، فعالیتهای اجتماعی، انسانیت و تعالی در نظریۀ سلیگمن، مصادیق مشخصی در منطق الطیر عطار دارد؛ سفر در منطق‌الطیر به مثابۀ فرآیندی است که در پی خویشتن‌پذیری و خودآگاهی، سبب پرورش تفکر مثبت میشود؛ کنش گروهی پرندگان، تفکر انتقادی هدهد و آزادی عمل، از نمودهای تفکر اجتماعی مثبت در منطق‌الطیر هستند؛ همچنین پیوند سی مرغ با سیمرغ نمودی از مفهوم تعالی در این منظومه است که قرابت معناداری با هدف غایی در نظریۀ مثبتگرای سلیگمن دارد. نتیجه گیری: نتیجۀ این پژوهش نشان میدهد پیش از آنکه نظریه پردازان غربی در سدۀ اخیر به اهمیت فضایل اخلاقی، معنویت و ایمان در پرورش روان آدمی بپردازند، عرفان اسلامی در قرون گذشته، به صورت جامع و کامل در قالب آثاری چون منطق‌الطیر، به این مقوله پرداخته است؛ بنابراین، نظریۀ تفکر مثبت، پیشینه ای ایرانی- اسلامی دارد؛ منطق‌الطیر عطار در لایه های روانی متن، دربرگیرندۀ بن‌مایه های برجسته ای از تفکر مثبت بوده و با تأکید بر توانمندیهای بالقوۀ آدمی، هنجار مطلوب جهت تعالی نوع انسان را ارائه میکند.منطق الطیر, فرید‌الدین عطار نیشابوری, مارتین سلیگمن, تفکر مثبتal-Tir logic, Fariduddin Attar Neishabouri, Martin Seligman, positive thinking.https://bahareadab.com/downloadPDF/1637.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1637.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی تفکر مثبت در منطق‌الطیر عطار با تأکید بر الگوی مارتین سلیگمنhttps://bahareadab.com/en/article/Investigating positive thinking in al-Tayr Attar's logic with an emphasis on Martin Seligman's mode