امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136179620240420Comparison of intellectual and literary aspects of Hafez Shirazi and Salman Sawoji's poemsمقایسۀ وجوه فکری و ادبی اشعار حافظ شیرازی و سلمان ساوجی143163726310.22034/bahareadab.2024.7263faسحرمصطفوی‌زادهدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.nosahar1371mostafavi@gmail.comسعیدروزبهانیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.yesroozbahani @ iaus.ac.irابوالقاسمامیراحمدیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران.no amirahmadi @iaus.ac.irJournal Article14020227BACKGROUND AND OBJECTIVES: Salman Sawoji and Hafez Shirazi are two great ghazal poets of the 8th century and are contemporary with each other. It is known that Hafez has used many poets" divans and has used countless terms, combinations and descriptions, even stanzas and verses almost completely from them in his sonnets. Therefore, Salman"s influence on Hafez is more logical and reasonable. In this article, an attempt has been made to compare the poems of these two poets on two intellectual and literary levels. METHODOLOGY: The type of research method in this research is descriptive-analytical. FINDINGS: At the intellectual level, both poets" mystical drink is destructive and romantic mysticism. There are also critical and social themes in the poetry of these two poets, which are mostly expressed as satire; But Salman does not have Hafez"s almost fixed and specific theory about Sufi and Sufism. At the literary level, the poems of Hafez and Salman are very similar. The most characteristic feature of Hafez"s style is the use of allusions and their types, which is also present in Salman"s poetry. Salman"s sonnets and odes are full of poetic and elaborate ideas, and some have considered Hafez"s style to be close to Salman"s style in this regard. CONCLUSION: There are common intellectual and literary themes in the poetry of Hafez and Salman, and Hafez was influenced and benefited from Salman Sawoji in some intellectual and literary commonalities, and he accepted these themes; But as it is evident and certain, Hafez"s poetry is placed in a higher and higher order than Salman"s poetry (due to its artistic value).زمینه و هدف: سلمان ساوجی و حافظ شیرازی، دو غزلپرداز بزرگ سده هشتم و معاصر یکدیگر هستند. مشهور است که حافظ از دیوانهای شاعران بسیاری بهره برده و اصطلاحات، ترکیبات و توصیفات بیشماری، حتی مصراعها و بیتی را تقریباً کامل از آنان در غزلهای خود به کار برده است؛ از این رو تأثیر سلمان بر حافظ بیشتر منطقی و معقول مینُماید. در این مقاله سعی شده است اشعار این دو شاعر در دو سطح فکری و ادبی مورد مقایسه قرار بگیرد. روش مطالعه: نوع روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است. یافته ها: در سطح فکری، مشرب عرفانی هر دو شاعر، عرفان خراباتی و عاشقانه است. مضامین انتقادی و اجتماعی نیز در شعر این دو شاعر وجود دارد که بیشتر بصورت طنز جلوه گر میشود؛ اما سلمان در مورد صوفی و تصوف، نظریۀ تقریباً ثابت و مشخصِ حافظ را ندارد. در سطح ادبی نیز شعر حافظ و سلمان بسیار شبیه است. مشخصترین ویژگی سبکی حافظ، بکارگیری ایهام و انواع آن است که همین خصلت در شعر سلمان نیز وجود دارد. غزلیات و قصاید سلمان مملو از ایهامهای شاعرانه و استادانه است و از همین رو برخی سبک حافظ را در این زمینه به سبک سلمان نزدیک دانسته اند. نتیجه گیری: در شعر حافظ و سلمان، مضامین مشترک فکری و ادبی موجود است و حافظ در برخی مشترکات فکری و ادبی از سلمان ساوجی متأثر و از آن بهره مند بوده و به استقبال این مضامین رفته است؛ اما چنانکه مشهود و مسلم است شعر حافظ در مرتبه ای بالاتر و والاتر از شعر سلمان قرار گرفته است (به دلیل ارزش هنری).حافظ شیرازی, سلمان ساوجی, سطح فکری و ادبی, مقایسهHafez Shirazi, Salman Savaji, intellectual and literary level, comparisonhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1613.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1613.pdfhttps://bahareadab.com/article/مقایسۀ وجوه فکری و ادبی اشعار حافظ شیرازی و سلمان ساوجیhttps://bahareadab.com/en/article/Comparison of intellectual and literary aspects of Hafez Shirazi and Salman Sawoji's poems