امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136169420240220Comparing the four elements (water, wind, earth, fire) in the thoughts and ideas of Esmaeiliyeh and Ferdowsiبررسی مقایسۀ چهار عنصر (آب، باد، خاک، آتش) در تفکرات و اندیشه های اسماعیلیه و فردوسی1529721910.22034/bahareadab.2024.7219faژالهافشار قزویندانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.nosabo0o@yahoo.comحمیدرضااردستانی رستمیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.yesHardestani@iaud.ac.irسارهزیرکاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.noSare.zirak@sarbiau.ac.irJournal Article14011220BACKGROUND AND OBJECTIVES: This study shows the connection between Ferdowsi and Ismailie by examining the thoughts and ideas of Ismaili and Atar Ferdowsi (Shahnameh). This connection has been made by examining and analyzing the four elements (water, wind, soil, fire) and has examined how the views of Ferdowsi and Ismaili thought are in conflict from the perspective of Akhshijan. Ferdowsi"s Shahnameh has a lot of income from mixing with Akhshijan with rituals and myths older than it and has had a great impact on the beliefs and religions after it. METHODOLOGY: The current research is a basic and applied research. The work method is analytical-descriptive and the method of collecting information is library. FINDINGS: Ismailie thought has been deeply used in the beliefs of the four Akhshijans. Because in Ismaili belief, the four elements are repeated and each of them has a role in the hierarchy of cosmic creation. In addition to the structural kinship of the Gnostic and Ismaili religions, which in their approaches to living are limited to reason and asceticism, we can mention such ideas as the contradiction between ignorance and knowledge and the instability of the world. CONCLUSION: Ismailie thought, inspired by older mirrors such as Manichaeism and Gnosticism, has a cosmological and fundamental approach to the four elements, as well as a commonality in the reflection of these concepts in both.زمینه و هدف: این پژوهش با بررسی تفکرات و اندیشه های اسماعیلیه و شاهنامۀ فردوسی، پیوند میان فردوسی و اسماعیلیه را نشان میدهد. این پیوند در واقع با بررسی و تحلیل چهار عنصر «آب، باد، خاک، آتش» انجام گرفته است و به بررسی چگونگی تضارب آرای فردوسی و اندیشۀ اسماعیلیه از منظر آخشیجان پرداخته است. شاهنامۀ فردوسی از گذر آمیختگی با آخشیجان، اشتراکات بسیاری با آیین‌ها و اساطیر کهنتر از خود دارد و در باورها و مذاهب پس از خود تأثیر بسیاری داشته است. روش مطالعه: پژوهش حاضر یک پژوهش بنیادی و کاربردی است. روش کار تحلیلی-توصیفی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است. یافته ها: در اندیشۀ اسماعیلی بگونه ای عمیق باورهای چهار آخشیجان به کار رفته است؛ چراکه در باور اسماعیلی عناصر چهارگانه تکرار میشوند و هر کدام در سلسله مراتب خلقت کیهانی نقشی بر عهده دارند. علاوه بر خویشاوندی ساختاری آیین گنوسی و اسماعیلی که در رهیافتهای خود از زیستن فقط به خردورزی و زهد اکتفا میکنند، میتوان به اندیشه هایی چون تضاد بین جهل و دانش و ناپایداری دنیا اشاره کرد. نتیجه گیری: اندیشۀ اسماعیلیه با الهام از آیینهای کهنتر همچون مانوی و گنوسی رهیافتی کیهان شناسانه و اساسی نسبت به چهار عنصر دارد و همینطور اشتراک در بازتاب این مفاهیم در هر دو مشاهده میشود.تفکر اسماعیلیه, فردوسی, آخشیجان, شاهنامۀ‌ فردوسیEsmaeiliyeh thought, Ferdowsi, Akhshijan, Shahnameh Ferdowsi.https://bahareadab.com/downloadPDF/1577.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1577.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی مقایسۀ چهار عنصر (آب، باد، خاک، آتش) در تفکرات و اندیشه های اسماعیلیه و فردوسیhttps://bahareadab.com/en/article/Comparing the four elements (water, wind, earth, fire) in the thoughts and ideas of Esmaeiliyeh and Ferdowsi