امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136169320240121The stylistics of Divan Molla Mohammad Khaki Soleimaniehسبک‌شناسی دیوان ملامحمدخاکی سلیمانیه ای137162715410.22034/bahareadab.2024.7154faگلشادپورمحموددانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.nogolshad.purmahmood@gmail.comشهریارحسن‌زادهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.yessha_hasanzadeh@khoy.iau.irمجتبیصفرعلیزادهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.nomojtaba.safaralizadeh@iaukhoy.comJournal Article14011206BACKGROUND AND OBJECTIVES: The written works of any nation are one of the most valuable national and cultural heritages of that nation. Therefore, introducing and correcting them is actually honoring the national identity and that is what the credibility and cultural greatness of our nation depends on. One of these manuscripts is the manuscript of Divan Mulla Mohammad Khaki Soleimanieh. The purpose of this research is to introduce this manuscript and examine its stylistic features from three perspectives: linguistic, literary and intellectual. METHODOLOGY: This research was done based on library studies and descriptive-analytical method. The method of correction is a critical method based on which several versions are compared and compared. FINDINGS: The language of Khaki"s poetry is simple and fluent and has no complexity. He has used all kinds of puns and repetitions for the beauty of his poetry. Khaki pays attention to imaginary forms and simile can be considered the most prominent imaginary forms in his poetry. In addition to creating verses that include love on the earthly and heavenly levels, the poet has also expressed religious, mystical, educational, critical, praise, etc. issues. CONCLUSION: Covering the ground in Persian and Arabic language and including verbal and spiritual ornaments is one of the advantages of his poetry. Among the commonly used weights in his court, the most frequent ones belong to Ramal and Hazaj. At the literary level, simile, metaphor and allusion stand out. The praise of the Almighty and the mention of monotheism, the saying of the Holy Prophet (PBUH), advice and admonitions, the superiority of love over reason, and mystical terms such as death and survival form the intellectual structure of this divan.زمینه و هدف: آثار مکتوب هر ملتی، یکی از پربهاترین میراثهای ملی و فرهنگی همان ملت است؛ بنابراین معرفی و تصحیح آنها در واقع ارج نهادن به هویت ملی است و آن چیزی است که اعتبار و عظمت فرهنگی ملت ما در گرو آن است. یکی از این نسخ، نسخۀ خطی دیوان ملامحمد خاکی سلیمانیه شاعر کردزبان سدۀ سیزدهم هجری قمری است. هدف از این پژوهش، معرفی این نسخۀ خطی و بررسی ویژگیهای سبک‌شناسانۀ آن از سه منظر زبانی، ادبی و فکری است. روش مطالعه: این پژوهش بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی انجام شده است. شیوۀ تصحیح به شیوۀ انتقادی است که بر اساس آن چند نسخه مقابله و مطابقه میشوند. یافته ها: زبان شعر خاکی ساده و روان است و پیچیدگی ندارد. او از انواع جناس و تکرار برای زیبایی شعرش بهره برده است. خاکی به صور خیال توجه داشته و میتوان تشبیه را برجسته ترین صور خیال در شعر او دانست. شاعر در کنار آفرینش ابیاتی که متضمن عشق در سطح زمینی و آسمانی است به بیان مسائل مذهبی، عرفانی، تعلیمی، انتقادی، مدحی و... نیز پرداخته است. نتیجه گیری: احاطۀ خاکی به زبان فارسی و عربی و اشتمالش به زیورهای لفظی و معنوی از وجوه امتیاز شعر او محسوب میشود. از اوزان پرکاربرد در دیوان او، بیشترین بسامد متعلق به بحرهای رمل و هزج است. در سطح ادبی تشبیه، استعاره و تلمیح خودنمایی میکند. ستایش باری تعالی و ذکر توحید، نعت پیامبر اکرم (ص)، پند و اندرز، برتری عشق بر عقل، و اصطلاحات عرفانی همچون فنا و بقا ساختار فکری این دیوان را تشکیل میدهند.ملا محمدخاکی سلیمانیه ای, دیوان شعر, سبک شناسی, سدۀ سیزدهم, Mullah Mohammad Khaki Soleimanieh, Divan of poems, stylistics.13th centuryhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1568.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1568.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی دیوان ملامحمدخاکی سلیمانیه ایhttps://bahareadab.com/en/article/The stylistics of Divan Molla Mohammad Khaki Soleimanieh