امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136169120231122Criticism of literary features, stylistics and sources of manuscripts of Dastur al-Muluk bookنقد ویژگیهای ادبی، سبک‌شناسی و نسخ خطی دستورالملوک139165712610.22034/bahareadab.2023.7126faسعیدهسامعدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.nosaaidehsamea2022@gmail.comمهردادچترایی عزیزآبادیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.yesm_chatraei@iaun.ac.ir محبوبهخراسانیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.noKhorasani.m@iaun.ac.irJournal Article14010915BACKGROUND AND OBJECTIVES: Ganj al-Ganj or Dastur al-Muluk is a book on practical ethics and royal etiquette written by Abulqasem Shazani Neishaburi between 503-509 AD. This work is written in 12 chapters on various topics, from Persian literature to ethics, politics, jurisprudence, mysticism, etc., as can be seen from the text, the contents of the book are missing until the second chapter. This collection is of considerable importance, firstly because of its uniqueness and then because of its age - which goes back to the Ghaznavid period. The purpose of this research is to criticize the literary and stylistic features and sources of the manuscripts of the book "Dastur al-Muluk" and after selecting the manuscripts of Dastur al-Muluk by searching in the Persian manuscript bank and ensuring the correctness of these manuscripts belonging to Shazani, they collected copies and prepared They were photographed. METHODOLOGY: This article has been analyzed in an analytical-descriptive manner and according to its prominent stylistic features in three linguistic, intellectual and literary levels. FINDINGS: After mentioning the subject and a brief explanation at the beginning of each chapter, Shazhani has examined the different dimensions of that subject in about thirty chapters. Simplification of the contents in this work has been done in several ways. In each chapter, he has given a story similar to its discussion, and by using the verses and sayings of the prophets, imams, rightly caliphs, philosophers, elders and Sufis, as well as quoting Persian and Arabic poems, except that he emphasized the correctness of the topic under discussion, it has turned into a work that can be understood by the general and the specific. Another method of the author to simplify the text is criticism and reasoning. CONCLUSION: Dastur al-Muluk, a valuable work of the Ghaznavid era, contains twelve chapters, and as it appears from the text, the contents of the book are missing until the second chapter. In this instruction book, Shazani has provided a comprehensive instruction for office holders to achieve happiness in this world and the hereafter by mixing educational and political teachings with hadiths, verses, poems and words of philosophers and elders.زمینه و هدف: گنج الگنج یا دستورالملوک کتابی است در اخلاق عملی و آداب پادشاهی که ابوالقاسم شاذانی نیشابوری در فاصله سالهای ۵۰۳-۵۰۹ ه.ق تألیف کرده است. این اثر در دوازده باب در موضوعات متنوّعی نوشته شده است، از ادبیات فارسی گرفته تا اخلاق و سیاست و فقه و عرفان. چنانکه از متن برمی آید محتویات کتاب تا پیش از باب دوم آن مفقود شده است. این مجموعه ابتدا به دلیل منحصربفرد بودن و سپس قدمت آن -که به دورۀ غزنوی برمیگردد- اهمیت قابل‌ توجّهی دارد. هدف این پژوهش نقد ویژگیهای ادبی و سبک‌شناسی و منابع نسخ خطی کتاب «دستورالملوک» میباشد که پس از انتخاب دست نوشتۀ دستورالملوک با جستجو در بانک نسخ خطی فارسی و حصول اطمینان از صحّت تعلّق این دست‌نوشته ها به شاذانی، اقدام به جمع‌آوری نسخه ها و تهیۀ‌ تصویر از آنها گردید. روش مطالعه: این مقاله به شیوه تحلیلی-توصیفی و با توجه به ویژگیهای برجسته سبکی آن در سه سطح زبانی، فکری و ادبی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها: شاذانی در ابتدای هر باب پس از ذکر موضوع و توضیحی مختصر در مورد آن، در حدود سی فصل ابعاد مختلف آن موضوع را مورد بررسی قرار داده است. ساده سازی مطالب در این اثر به چندین روش انجام شده است. او در هر فصل حکایتی همسان با بحث آن آورده است و با استفاده از آیات و اقوال پیامبران، ائمه، خلفای راشدین، فلاسفه، مشایخ و صوفیان و نیز استناد به اشعار فارسی و عربی جز آنکه بر درستی موضوع مورد بحث تأکید کرده، دستورالملوک را به اثری قابل ‌فهم برای خاصّ و عام بدل کرده است. شیوه دیگر مؤلّف برای ساده سازی متن، نقد و استدلال است. نتیجه گیری: دستورالملوک، اثر ارزشمند دوره غزنوی، شامل دوازده باب است و چنانکه از متن برمی‌آید محتویات کتاب تا پیش از باب دوم آن مفقود شده است. شاذانی در این اندرزنامه در کمال فصاحت و بلاغت با آمیختن آموزه های تعلیمی و سیاسی با احادیث، آیات، اشعار و سخنان فلاسفه و مشایخ، دستورالعملی جامع برای دست یافتن صاحب منصبان به سعادت دنیا و آخرت فراهم آورده است.گنج الگنج, ابوالقاسم شاذانی, دستورالملوک, نسخه خطی, سبک‌شناسی.Ganj al-Ganj, Abu al-Qasim Shazani, Dastur al-Muluk, manuscript, stylistics.https://bahareadab.com/downloadPDF/1537.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1537.pdfhttps://bahareadab.com/article/نقد ویژگیهای ادبی، سبک‌شناسی و نسخ خطی دستورالملوکhttps://bahareadab.com/en/article/Criticism of literary features, stylistics and sources of manuscripts of Dastur al-Muluk book