امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136157520220723A rhetorical comparative study of Gulistan of Sa’adi and Monsha’at of Qa’im Maqam Farahaniمقایسۀ بیانی گلستان سعدی و منشآت قائم مقام فراهانی101106637410.22034/bahareadab.2022.6374faسپیدهاسکندریدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانnos.eskandari@iau-tnb.ac.irهنگامهآشوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانyesh-ashouri@iau-tnb.ac.irمهرانگیزاوحدیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانnom_owhadi@iau-tnb.ac.irJournal Article14000304BACKGROUND AND OBJECTIVES: Gulistan of Sa’adi is among the literary works which has always been noticed and imitated to a great extent due to its specific features of structure and content. These imitations are sometimes seen in the content and other times in the prose and structure of the later works coming after Sa’adi. Qa’im Maqam Farahani is a politician who has been quite familiar with Gulistan and has considered it while authorizing his Monsha’at. This research has been conducted having the following goals: realizing the depth of impact ability of Qa’im Maqam from spiritual music of Gulistan, comparing Gulistan and Monsha’at in the use of rhetorical figures, recognizing the similarities and differences in expression style of Sa’adi and Qa’im Maqam, and understanding the type of intertextuality. METHODOLOGY: This research has been done in a descriptive-analytical manner. In order to do so, rhetorical figures containing: simile, metaphor, kenning, and trop are extracted and counted and then are analyzed and compared based on some drawn diagrams. The study area is the first hundred pages of Gulistan and Monsha’at. FINDINGS: In this book of Qa’im Maqam, in addition to some of Sa’adi’s expressions and poems, imitations of structural qualities of Gulistan can be also detected in the prose poem. Qa’im Maqam has mostly followed Sa’adi in terms of using figures of speech such as rhyming prose and monophony, but he has not pursued the expressive rhetorical figures used in Gulistan. The biggest difference between Sa’adi and Qa’im Maqam is in the use of kenning. kenning has a higher frequency in Gulistan than in Monsha’at. This is due to the thematic difference between the two works, which implies the speech to be clearer and leads the kenning of the speech to be more ambiguous. CONCLUSION: Qa’im Maqam has consumed more extensive similes in comparison to Sa’adi. It also seems that he has used less metaphors but more similes in general than any other rhetorical figures in his own Monsha’at. Also, the use of metaphor, trop, and kenning is spotted less in Monsha’at. The general result is that Qa’im Maqam has been influenced by the internal music of Gulistan rather than its spiritual music.زمینه و هدف: گلستان سعدی از جمله آثاری است که بدلیل ویژگی خاص ساختار و محتوا همواره مورد توجه بوده و تقلیدهای فراوانی از آن شده است؛ این تقلیدها گاه در زمینۀ محتوا و گاه در نوع نثر و ساختار آثار بعد از سعدی دیده میشود. قائم مقام فراهانی از سیاستمدارانی است که با این کتاب آشنایی کامل داشته و در نگارش منشآت خود از گلستان تقلید کرده است؛ این پژوهش با هدف مقایسه میان کاربرد ابزارهای بیانی در گلستان و منشآت، شناخت تشابه و تفاوت سبک بیانی سعدی و قائم مقام و شناخت نوع بینامتنیت انجام گرفته است. روش مطالعه: این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام میگیرد؛ به این ترتیب که ابتدا ابزارهای بیانی شامل تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز در گلستان و منشآت استخراج و آمارگیری میشود و سپس براساس نمودارهای ترسیم‌شده به تحلیل و مقایسه پرداخته میشود. جامعۀ آماری این تحقیق صد صفحۀ ابتدایی از هر دو کتاب است. یافته ها: در کتاب منشآت، علاوه بر اصطلاحات و اشعار، از نظر ویژگیهای ساختاری در نثر مسجّع نیز، نشانه های تقلید از گلستان سعدی دیده میشود. قائم مقام بیشتر ازجهت کاربرد آرایه های لفظی مانند سجع و جناس از سعدی تبعیت نموده ولی از آرایه های بیانی که در گلستان بکاررفته تبعیت نکرده است. بیشترین اختلاف میان سعدی و قائم مقام، در کاربرد کنایه است. کنایه در گلستان نسبت به منشآت بسامد فراوانتری داشته است. این امر بخاطر تفاوت موضوعی دو اثر است که ایجاب میکند سخن واضحتر باشد و کنایۀ سخن را بسمت ابهام بیشتر میبرد. نتیجه گیری: قائم مقام در مقایسه با سعدی از تشبیهات گسترده تری استفاده کرده، بسامد تشبیه بلیغ در اثر او کمتر از گلستان است امّا بسامد کلی تشبیه نسبت به سایر آرایه ها در منشآت بیشتر است، همچنین کاربرد آرایه های استعاره، مجاز و کنایه نیز در منشآت کمتر است؛ نتیجۀ کلی این است که قائم مقام بیشتر از نظر موسیقی درونی تحت تأثیر گلستان بوده است و در موسیقی معنوی تشابه کمتری میان دو اثر وجود دارد.گلستان, منشآت, تشبیه, استعاره, کنایه, مجازGulistan, Monsha’at, simile, Metaphor, kenning, Trophttps://bahareadab.com/downloadPDF/1292.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1292.pdfhttps://bahareadab.com/article/مقایسۀ بیانی گلستان سعدی و منشآت قائم مقام فراهانیhttps://bahareadab.com/en/article/A rhetorical comparative study of Gulistan of Sa’adi and Monsha’at of Qa’im Maqam Farahani