امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136157520220723An introduction and textualization of Javaher Al-asrar manuscript by Rashidaye Tabriziمعرفی و متن‌شناسی نسخۀ خطی جواهرالاسرار رشیدای تبریزی6583628910.22034/bahareadab.2022.6289faرضوانسادات باختردانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.norezvansadatb@gmail.comسیدمحمدراستگو1- دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. 2- دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.yesrastgoo@kashanu.ac.irعبدالرضامدرس زادهدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.nodrmodarreszadeh@yahoo.comJournal Article14000225BACKGROUND AND OBJECTIVES: Handwritten texts, which have remained of the ancestors and are technically called manuscript, are the main part of cultural heritage of every nation and country. Therefore, scientific maintenance, conservation, correction, and research of them are the cultural obligatory. Javaher Al-asrar couplet poem by Rashidaye Tabrizi is one of these invaluable manuscripts which is now under our correction and this article has been written to introduce it. METHODOLOGY: The present research is a theoretical study that has been done by library method and descriptive-analytical method. The study area and population is a manuscript of javaher al asrar. FINDINGS: This couplet poem, as its name shows, is about mineralogy, and is worthy in terms of science history among the other literary works. In the literature, there has been no study about two remained versions of this manuscript. CONCLUSION: This investigation aimed to answer the questions as to: Which topics was Javaher Al-asrar written about? in which style and structure was it composed? and concluded that its main topic was mineralogy, and the poet talked about eight pricey gems in eight detailed chapters‌. He appropriately used the historical stories, and started each section and unit with a quatrain in an innovative way. In terms of language, he focused on making an incorporation more than anything else.زمینه و هدف:‌ دست‌نوشته هایی که از پیشینیان برجای مانده اند و اصطلاحاً نسخۀ خطّی خوانده میشوند، بخش مهمی از میراث فرهنگی هر ملت و مملکتند و از همین روی، نگهداری، مراقبت و تصحیح و تحقیق آنها به شیوۀ علمی از واجبات فرهنگی است. مثنوی جواهرالاسرار سرودۀ رشیدای تبریزی یکی از همین نسخه های ارزشمند است که اینک در دست تصحیح نگارندگان و این مقاله برای معرفی آن سامان یافته است. از نظر پیشینه، تا کنون دربارۀ این مثنوی که دو نسخه از آن برجای مانده، پژوهشی انجام نشده است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسشهاست که جواهرالاسرار به چه موضوعاتی پرداخته؟ چه ساختاری دارد؟ و با چه سبک و سیاقی سروده شده است؟ روش مطالعه: این پژوهش، مطالعه ای نظری است که به روش کتابخانه ای و شیوۀ توصیفی و تحلیلی انجام شده است. محدوده و جامعۀ موردمطالعه، نسخۀ خطی جواهرالاسرار است که دو نسخه از آن بدست آمده است. یافته ها: مثنوی جواهرالاسرار چنانکه از نامش پیداست در موضوع کانی‌شناسی است و از همین ‌روی بجز ارزشهای ادبی از نظر تاریخ علم نیز ارزشهای ویژه دارد. رشیدا در این منظومه با تکیه بر تخصص خود در زمینۀ جواهرشناسی و بهره مندی از کتابهای این فن، دربارۀ گوهرها، معادن آنها، انواع آنها، قیمت آنها و... سخن گفته است. نتیجه گیری: موضوع این مثنوی در اصل کانی‌شناسی است و سراینده به تفصیل در هشت باب دربارۀ هشت گوهر قیمتی سخن گفته و به مناسبت از داستان و تاریخ یاری گرفته، و با گونه ای نوآوری در مثنوی، هر بحث و بخش را با یک رباعی آغاز کرده، و از نظر زبانی و ادبی بیش از هرچیز به ترکیب‌سازی و تصویرپردازی توجه داشته است.جواهرنامه, جواهرالاسرار, رشیدای تبریزی, کانی‌شناسی, ترکیب‌‌سازیJavahernameh, Javaher-al-Asrar, Rashiday Tabrizi, Mineralogy, compositionhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1290.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1290.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرفی و متن‌شناسی نسخۀ خطی جواهرالاسرار رشیدای تبریزیhttps://bahareadab.com/en/article/An introduction and textualization of Javaher Al-asrar manuscript by Rashidaye Tabrizi