امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-613693220160807Structural Analysis of the Main Processes of Neologism in Ghazaliat of Shams بررسی و مقایسه مناجات‌نامۀ خواجه عبدالله و الهی‌نامه حسن‌زاده آملی بر پایۀ سبک‌شناسی لایه ای7493010.22034/bahareadab.2016.0faمصطفی گرجیدانشیار دانشگاه پیام نورnoمهسا خسروی قاسمیدانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نورyesJournal Article13940109The Persian language is one of the declinable languages which have plentiful potential in the field of creating compounds. Great poets such as Ferdowsi, Nezami, khaghani and Hafez have taken important steps in this area and by expressing their ideas, in the form of new compounds, they have helped to extend the scope of Persian language, but Rumi in this arena, in terms of quality and quantity, has a special place. There are hundreds new structures in the form of noun, adjective, adverb, verb, allegory, as well as adduct, combination of attribute and likeness sentences and etc in his poems that each requires separate review. In this era because of the exploding growth of science, and main necessity to word-making in the whole fields such as scientific, industrial, and cultural, Introducing methods of Rumi’s word-creating, can be raised as a template and reduced “Neologism –avoiding”, that prevent from constructing or accepting new words. In this article represent the main processes of word-making, including the "derivation" and the "compound" in the nouns, adjectives and adverbs in the Ghazaliat of Shams.یکی از پژوهشهای جدّی در نوع ادبی الهی نامه ها، تحلیل محتوای اینگونه ادبی بر مبنای سبک شناسی لایه ای در حوزه های پنج گانه آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و ایدئولوژیکی است و با همین دیدگاه به مقایسه مناجات نامه خواجه عبدالله و الهی نامه علّامه حسن زاده آملی پرداخته ایم. این روش تلفیقی از سبک شناسی مدرن و سنتی بر پایه اصول زبان شناسی است. هر دو اثر با درونمایه عرفانی انتخاب شده اند و مسئله تحقیق پیگیری گفتمان دو سویه میان این دو اثر با اختلاف حدود نه قرن میباشد؛ تا از این طریق سیر و تحول الهی نامه نویسی و کارکردهای هر یک از بخشهای گفته شده، مشخص شود. با این دیدگاه ده جمله هسته ای و خوشه ای به همراه وابسته هایشان از هر دو اثر انتخاب شده است. یافته ها حاکی از آن است که در مساله واژه ، رمزگانهای وابسته به عرفان و دین تمایز چندانی دیده نمیشود و در مقوله دستوری با وجود اختلاف نهصد ساله باز هم ساختار ادبی بر ساختار الهی نامه نویسی رواج دارد تا ساختار دوره هر نویسنده. در مقوله ادبیت متن هر دو به موسیقی توجه کرده اند و نشان میدهد که الهی نامه نویسی با موسیقی رابطه تنگاتنگی دارد. البته خواجه عبدالله از این چالش صنایع لفظی برتر آمده، تمایز اصلی تنها در بخش ایدئولوژیک دیده شده است و علت آن را باید در تمایز تفکر اشعری و شیعه اثنی عشری دید که خود را در تشبیه ها و استعاره های مربوط به خداوند نشان میدهد.مناجات‌نامه, الهی‌نامه, خواجه عبدالله انصاری, حسن‌زاده آملی, سبک‌ شناسیRumi, Ghazaliat of Shams, Neologism, Derivation, Compoundhttps://bahareadab.com/downloadPDF/125.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/125.pdfhttps://bahareadab.com/article/ بررسی و مقایسه مناجات‌نامۀ خواجه عبدالله و الهی‌نامه حسن‌زاده آملی بر پایۀ سبک‌شناسی لایه ایhttps://bahareadab.com/en/article/Structural Analysis of the Main Processes of Neologism in Ghazaliat of Shams