%0 Journal Article
%T تأملی بر توصیفات اپیکوریسم در خمسۀ نظامی در مقایسه با زهد عارفانه شاعر
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A اسماعیل صحرایی هریس
%A نرگس اصغری گوار
%A رامین صادقی نژاد
%D 2026
%\ 1405/03/08
%N 127
%V 19
%P 45-65
%K اپیکوریسیم
%K  نظامی گنجوی
%K  لذت گرایی
%K  زهد
%K  عرفان.
%X زمینه و هدف: نظامی گنجوی، شاعر برجسته ادب غنایی است که مؤلفه ‌های خوشباشی مکتب
اپیکوریسم در منظومه ‌های غنایی اش پرتکرار است. از طرفی خود شاعر در اشعاری تأکید
دارد با زهد عارفانه زیسته است، در این مقاله با هدف بررسی توصیفات اپیکوری در مقایسه با اندیشه ‌های عارفانه ، پنج گنج
شاعر مورد مداقه قرار گرفته و چرایی و چگونگی توصیفهای اپیکوری، شباهتها و تفاوتها
با مکتب اپیکوریسم در اشعارش تحلیل شده است. 

روش: گردآوری اطلاعات پژوهش با مطالعه کتابخانه ای است و نگارش مقاله به
روش توصیفی تحلیلی میباشد. جامعه آماری تحقیق، پنج گنج نظامی گنجوی است. 

یافته ‌ها: توصیفات اپیکوری مانند شادی، اغتنام فرصت، لذت غذا خوردن، باده نوشی،
مجلس بزم رفتن، ازدواج، موسیقی به اقتضای محتوا و نیاز مخاطب در منظومه ‌های غنایی
نظامی فراوانی دارد. بارها در منظومه ‌هایش بر خوش بودن و بهره گرفتن از نعمات
دنیایی تأکید کرده است و اندیشه ‌های عارفانه وی در تشابه با زندگی زاهدانه اپیکور
است و تناقضی ندارد و همسو با مشرب زاهدانه اش، توصیفهای اپیکوری شاعر هم در
چارچوب اخلاق بوده، باهدف نکوهش رذیلت و توصیه تعلیمی انجام گرفته است و قابلیت
تفسیر عرفانی دارند؛ در مقایسه با بنیان فکری اپیکوریسم، خداشناسی، اعتقاد به بقای
روح و جهان آخرت و لذت اخروی تفاوت بنیادین وجود دارد، این موارد در فلسفه اپیکور
نیست اما نظامی با نکوهش وابستگی به دنیا، اهمیت جهان آخرت و لذت اخروی، خوشباشی
جهان را فقط در بهره گرفتن نصیب از دنیا توصیف کرده است.

نتیجه ‌گیری : مظاهر اپیکوریسم به اقتضای محتوا و نیاز مخاطب
در منظومه ‌های نظامی دیده میشود و تناقضی با اندیشه ‌های عارفانه وی ندارد زیرا
با نگرش اخلاقی، تعلیمی بیان کرده و در اشعارش تأکید دارد که شخص خودش موافق برخی
خوشباشیها مثل باده نوشی نیست و در تفاوت با مکتب اپیکوریسم به جهان آخرت، اهمیت
زندگی بعد از مرگ و بقای روح تأکید کرده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/2080