%0 Journal Article
%T از روایت تا مشارکت: تحلیل تطبیقی شیوه بازنمایی تجربه عرفانی در غزلهای حافظ و مولانا
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A ندا یانس
%A فاطمه مدرسی
%D 2026
%\ 1405/02/28
%N 126
%V 19
%P 177-194
%K حافظ
%K  مولانا
%K  تجربه عرفانی
%K  غزل عرفانی
%K  مشارکت مخاطب.
%X زمینه و هدف: تجربه عرفانی از بنیادی‌ترین موضوعات غزل فارسی است و در شعر حافظ و
مولانا، افزون بر محتوای معنوی، در ساختار روایت، شیوه بیان و نوع ارتباط با مخاطب
نیز بازتاب مییابد. هر دو شاعر تجربه عرفانی را از سطح گزارش رویدادی درونی فراتر
میبرند؛ بااین‌حال، در چگونگی بازنمایی و انتقال آن به مخاطب، تفاوتهای چشمگیری
دارند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی شیوه های بازنمایی تجربه عرفانی در غزلهای
حافظ و مولانا و بررسی چگونگی گذار از روایت تجربه به مشارکت‌دادن مخاطب در فرایند
ادراک و تفسیر آن است.

روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی انجام شده است. 

یافته های پژوهش: مولانا تجربه عرفانی را بیشتر به صورت فرایندی
پویا، عاطفی و مشارکت‌جویانه بازنمایی میکند. خطاب مستقیم، حرکت سریع زبان، تکرار،
شور موسیقایی و گسستهای عاطفی، مخاطب را در فضای تجربه وارد میسازد. در مقابل،
حافظ با بهره گیری از ایجاز، ابهام، چندمعنایی، نمادپردازی و تلفیق ساحتهای
عاشقانه، عرفانی و اجتماعی، مخاطب را به کشف و تفسیر تدریجی معنا فرامیخواند.

نتایج پژوهش: در غزل مولانا، مشارکت مخاطب بیشتر حضوری و عاطفی و در غزل حافظ،
تفسیری و تأملی است. بنابراین، هر دو شاعر تجربه عرفانی را به تجربه ای ادبی و
مشارکت‌پذیر تبدیل میکنند، اما مولانا از مسیر شور و حضور و حافظ از راه ابهام و
کشف به این هدف میرسند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2071