%0 Journal Article
%T نوادر لغات و اصطلاحات نفثه المصدور در میانۀ تأثیر و تأثّر
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A زهرا اکبرپور بقایی
%A زهره نورائی‌نیا
%A مریم یوزباشی
%A خدیجه بهرامی رهنما
%D 2026
%\ 1405/01/18
%N 126
%V 19
%P 1-28
%K نفثه المصدور
%K  نثر فنّی
%K  لغات و ترکیبات
%K  بررسی تطبیقی
%K  سیر تاریخی.
%X زمینه و هدف: توجه به سیر تاریخی کلمات در متون و آثار ادبی،
به عنوان بخشی از میراث ارزشمند فرهنگی و ملّی ما، در شناخت تحول زبان فارسی و
پیوند میان متون کهن اهمیت ویژه ای دارد. ازاین‌رو، بررسی تاریخی واژه ها و
اصطلاحات متون ادبی ضرورتی انکارناپذیر است. پژوهش پیشِ‌رو با هدف تبیین جایگاه نفثه المصدور،
از آثار برگزیدۀ نثر فنّی در قرن هفتم
هجری قمری، در سیر تاریخی نثر کهن فارسی و بررسی میزان تأثیرپذیری آن از متون
پیشین و تأثیرگذاری آن بر آثار پس از خود انجام شده است.

روشها: این پژوهش با رویکرد تاریخی- تحلیلی و بر پایۀ پیکرۀ رایانه ای گروه
فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همراه با مطالعۀ منابع منتخب انجام شده
است. در این پژوهش، پس از معرفی اجمالی نفثه المصدورو مؤلف آن، لغات،
اصطلاحات، ترکیبات و تعبیرات خاص استخراج و با بهره گیری از شواهد منتخب نفثه المصدور
و نمونه های متناظر در منابع پیشین و پسین، سیر تاریخی، میزان اثرپذیری و
تأثیرگذاری و جایگاه این عناصر زبانی در متون فارسی بیان شده است.

یافته ها: بررسیها نشان میدهد که بخشی از واژه ها، اصطلاحات و ترکیبات نفثه المصدور
برگرفته از متون پیش از شهاب‌الدین محمد خرندزی زیدری نسوی مؤلف نفثه المصدور
است و درمقابل، شماری از همین عناصر زبانی در آثار نویسندگان پس از او مورد توجه،
اقتباس و تکرار قرار گرفته اند. افزون‌براین، نسوی در این اثر از برخی لغات و
اصطلاحات کم‌کاربرد یا منحصربه فرد بهره برده است که براساس منابع بررسی‌شده، در
متن دیگری به کار نرفته اند.

نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان میدهد نفثه المصدور حلقه ای مهم در
انتقال و استمرار واژه ها و تعبیرات میان متون فارسی است و جایگاهی شاخص در سیر
تاریخی زبان و نثر فارسی دارد. این اثر، ضمن بهره گیری از میراث زبانی پیشینیان،
در انتقال بخشی از ظرفیتهای واژگانی و اصطلاحی به آثار پس از خود نیز نقش مؤثری
ایفا کرده و ازاین‌رو، یکی از منابع ارزشمند برای بررسی تحول تاریخی واژه ها و
اصطلاحات زبان فارسی به ‌شمار می‌آید.
%U https://bahareadab.com/article_id/2063