%0 Journal Article
%T سبک‌شناسی نسخ خطّی «عبدالرّزاق‌ ابن علی‌اصغر» ملقب به «عطّار» و «شیخ عطّار»
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A شیما پرهیزکار
%A اسماعیل تاج‌بخش
%D 2026
%\ 1405/01/14
%N 124
%V 19
%P 219-238
%K عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر
%K  عطّار
%K  شیخ عطّار
%K  نسخه خطّی
%K  سبک‌شناسی
%X زمینه و هدف: دیوان اشعار «عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر» ملقّب به «عطّار» و «شیخ
عطّار» از جمله نسخه های خطّی دوران قاجار است که با وجود ارزش نسخه شناسی و ادبی
تا کنون هیچگونه تصحیح و پژوهشی روی آن صورت نگرفته است. بر اساس اطّلاعات موجود
در فهرست فنخا و شواهد درون‌متنی دیوان، شاعر، معاصر مظفّرالدین شاه قاجار است.
هدف این پژوهش معرّفی دو نسخه موجود از دیوان شاعر و برّرسی ویژگیهای اشعار وی با
رویکردی سبک‌شناسانه است. همچنین این مقاله میکوشد تأثیرپذیری شاعر از شعرای پیش
از خود و نوآوریهای ادبی-زبانی وی را واکاوی کند.

روش‌شناسی: این پژوهش به روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
همچنین متن دیوان بر اساس نسخه موجود در کتابخانه مجلس شورای اسلامی به عنوان نسخه
اساس و نسخه موجود در کتابخانه دانشگاه تهران به عنوان نسخه بدل، به روش التقاطی و
با رعایت اصول تصحیح انتقادی، تصحیح شده است.

یافته ها: یافته های پژوهش نشان‌ میدهد، شیوه غالب سرایش شاعر در چهارچوب سبک
عراقی قرار میگیرد؛ با این حال مؤلّفه هایی از سبک خراسانی، سبک هندی و مکتب وقوع
در لایه های زبانی، فکری و ادبی شاعر وجود دارد. اصلیترین آرایه های موجود در
دیوان، ساختارهای مبتنی بر تشبیه، تلمیح و واج‌آرایی است که نوآوریهای ادبی-زبانی
شاعر را نمایان میسازد. همچنین تأثیرپذیری شاعر از حافظ و سعدی و بهره گیری وی از
عناصر ادبیات عامیانه از ویژگیهای برجسته دیوان به شمار میرود.

نتیجه گیری: برآیند این پژوهش نشان میدهد، دیوان عبدالرّزاق ابن علی‌اصغر، افزون
بر ارزش نسخه شناسی، از دیدگاه سبک‌شناسی نیز شایسته توجه است. زبان شعری او درصد
بالایی از آرایه هایی بدیعی و بیانی را شامل میشود؛ با این همه کاملا روان و دور
از پیچیدگیهای لفظی و معنایی است. بنمایه اصلی اشعار؛ عشق و توصیف حالات عاشق و
معشوق است. عبدالرّزاق شاعری شیعه مذهب است و در سرتاسر دیوان، ارادت خویش به
چهارده معصوم به ویژه حضرت علی علیه السّلام را ابراز کرده است. در شعرهای وی
مضمونهای عرفانی و صوفیانه نیز وجود دارد. او در قالبهایی مانند: قصیده، غزل،
رباعی و ... شعر سروده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/2043