%0 Journal Article %T روایت‌شناسی بررسی و تحلیل ریخت‌شناسی، اسطوره شناسی منظومه «مجنون و لیلی» محمّد‌امین شهرستانی اصفهانی بر اساس نظریۀ گریماس ، الیاده %J ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی %I بهار ادب %Z 3060-5660 %A مهسا سادات سیدصالحی %A مریم محمدی %A غلامرضا داوودی‌پور %D 2025 %\ 1404/09/18 %N 121 %V 19 %P 215-230 %K روایت‌شناسی %K اسطوره شناسی %K منظومۀ مجنون و لیلی محمّدامین شهرستانی اصفهانی %K گریماس %K الیاده. %X زمینه و هدف: منظومه «مجنون و لیلی» محمّدامین شهرستان اصفهانی از جمله آثار غنایی متأخر ادب فارسی است که تاکنون کمتر از منظر روایت‌شناسی، ساختارگرا و اسطوره ‌شناسی به صورت مستقل بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل ساختار روایی این منظومه بر پایۀ ریخت‌شناسی پراپ بر الگوی کنشگری آلژیر داس ژولین گریماس و بر اساس اسطوره شناس و دین‌پژوه معروف میرچا الیاده و تبیین نقشها، مناسبات و کارکردهای شخصیت، در سطوح ژرف ساخت ، روساخت و منشأ و مأخذ داستانهای روایت است. ضرورت این پژوهش از آن‌رو است که اغلب مطالعات پیشین، تمرکز خود را بر منظومه های کلاسیکتر، بویژه لیلی و مجنون نظامی گنجوی نهاده اند و اثر محمّدامین شهرستانی کمتر به طور نظام‌مند تحلیل شده است. روش: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است و داده ها از طریق تحلیل متن منظومه و اسناد معتبر تاریخی بر پایه علمی و تطبیق آن با الگوهای نظریۀ گریماس و میرچاه الیاده گردآوری شده اند. یافته های پژوهش: یافته ها نشان میدهند که روایت «مجنون و لیلی» محمّدامین ضمن پیروی از ساختار بنیادین روایتی عاشقانه در سازماندهی کنشگران توزیع نقشهای ششگانه گریماس و اسطوره شناسی الیاده و برجسته سازی موانع اجتماعی و تقدیرگرایانه، ویژگیهای متمایزی دارد. نتایج: نتیجه پژوهش بیانگر آن است که بر اساس اسطوره مأخذ و منشأ حکایات داستان ایرانی را باید چگونه مورد واکاوی قرار داد، به کارگیری این الگوهای روایت‌شناسی امکان درک عمیق منطق درونی روایت و شناسایی الگوهای تکرار شوندۀ داستانی را فراهم میسازد. %U https://bahareadab.com/article_id/1998