%0 Journal Article
%T بررسی خشونت کلامی علیه زنان در نثر سینمای دهه‎های هشتاد و نود خورشیدی بر اساس نظریه بی‌ادبی کالپپر
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A کتایون کیانپور
%A بهزاد رهبر
%A محمدرضا اروجی
%D 2025
%\ 1404/10/20
%N 121
%V 19
%P 61-83
%K بی‌ادبی
%K  تفاوت جنسیتی
%K  خشونت کلامی
%K  سینمای معاصر. کالپیر
%X زمینه و هدف: امروزه شاهد انواع خشونتها در سطح جامعه هستیم که یکی از
آنها خشونت کلامی است. زنان در جامعه امروز از قربانیان اصلی خشونت کلامی محسوب
میشوند. سینما بعنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای انتقال فرهنگ و بیان ایده ها
میتواند بخشی از هنجارهای اجتماعی را بازتاب دهد و بستری مناسب برای ارائه
تحلیلهای جامعه شناسی باشد. دو اثر سینمایی
از دهۀ هشتاد و دو اثر سینمایی از دهۀ نود با تمرکز بر زندگی قشر پایین و
حتی متوسط و توجه ویژه بر امر زنان قابلیت ارائه تحلیلی جامعه شناسی را فراهم آورده اند.

روشها: این
پژوهش از شیوه نمونه گیری هدفمند بهره میبرد. جامعۀ آماری این پژوهش شامل چهار
فیلم سینمایی بلند داستانی تولید‌شده در دهه هشتاد و نود است که نمایانگر تغییرات
فرهنگی، اجتماعی و زبانی در سینمای ایران هستند و در چارچوب نظریه بی‌ادبی کالپپر
(1996) مورد بحث و بررسی قرار گرفتند. این پژوهش با توجه به اهمیت مسئله خشونت
کلامی علیه زنان به بررسی گفتمان شخصیتهای این چهار اثر پرداخته تا وجود و نحوه
بازنمایی این شکل از خشونت را مورد تحلیل قرار دهد. هدف نخست این پژوهش یافتن انواع بی‌ادبی‌های کلامی در مواجهه
با زنان است. هدف دوم نیز به بررسی چگونگی تاثیرگذاری بافت اجتماعی مرتبط با بی‌ادبی
کلامی علیه زنان پرداخته است. برای رسیدن به این اهداف نظریه بی‌ادبی کالپپر (1996)
که بر اساس هنجارهای اجتماعی تعریف میشود بعنوان روش تحقیق انتخاب شده است. 

یافته ها: یافته ها نشان میدهند که زنان قشر
پایین و حتی متوسط در سینما با استفاده از مضامینی چون دروغ، طلاق، تجاوز و مالکیت
مردانه در بافت اجتماعی مورد خشونت کلامی واقع میشوند. نتایج بدست آمده نشان
میدهند که بین متغیر اجتماعی جنسیت و
راهبردهای بی‌ادبی در فیلمهای سینمایی دهه هشتاد
و دهه نود رابطۀ معنادار وجود دارد
و مردان بیشتر از زنان از انواع بی‌ادبی‌های کلامی استفاده کرده اند. افزون بر
این، یافته ها نشان می‌دهند که از میان پنج الگوی بی‌ادبی کلامی، بی‌ادبی مثبت و
بی‌ادبی منفی رایجترین انواع بی‌ادبی کلامی بکاررفته علیه زنان در سینمای دهه
هشتاد و دهه ۹۰ هستند که الگوی نخست بیشتر
علیه زنان طبقات متوسط و الگوی دوم علیه زنان طبقه پایین استفاده شده است. 

نتیجه گیری: در این
فیلمها، علیرغم تأثیر بافت اجتماعی در وجهه زنان و مردان، آنان به شیوه های مختلف
سعی در بازنمود هویت خود داشته ا‌ند. نتایج این پژوهش میتواند در پژوهشهای علوم
اجتماعی، زبانشناسی، کاربردشناسی، تعیین خط‌مشی‌ها و اولویتهای تولیدات رسانه ای و
نقد فیلم سودمند باشد.
%U https://bahareadab.com/article_id/1990