%0 Journal Article
%T پژوهشی در سطح فکری ادبیات کودک و نوجوان (بررسی موردی: گفتمان فقر و نابرابری طبقاتی و مقایسه آن با گفتمان قرآن و حدیث در این مورد)
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A علی حسینعلی‌پور
%A سیده فاطمه حسینی میرصفی
%A مهرداد ناظری
%D 2026
%\ 1404/08/24
%N 119
%V 19
%P 159-176
%K ادبیات کودک. سطح فکری. گفتمان فقر. حقوق کودک. آیات و روایات
%X زمینه و هدف: فقر و نابرابری طبقاتی از مهمترین مسائل
اجتماعی معاصرند که بازتاب آنها در ادبیات کودک و نوجوان، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی
آگاهی اجتماعی، اخلاقی و عاطفی نسل آینده دارد. ادبیات کودک، بعنوان گفتمانی
تربیتی و ایدئولوژیک، میتواند به بازتولید نابرابریها بینجامد و بستری مناسب برای نقد ساختارهای ناعادلانه
فراهم آورد. این پژوهش با هدف بررسی سطح فکری ادبیات کودک و نوجوان، به بازنمایی
گفتمان فقر و نابرابری طبقاتی در گزیده ای از آثار ادبی کودکان و نوجوانان و
مقایسه آن با گفتمان فقر در قرآن کریم و احادیث اسلامی میپردازد تا نسبت میان نگاه
ادبی ـ اجتماعی و نگاه دینی ـ روایی سنجیده شود.

روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و مبتنی بر روش
تحلیل گفتمان انتقادی است. داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای و تحلیل متون
منتخب و حائز اهمیت در ادبیات کودک و
نوجوان و نیز آیات قرآن و روایات معتبر گردآوری شده اند. در تحلیل داده ها، مؤلفه هایی
چون فقر اقتصادی، نابرابری طبقاتی، تنگنای معیشتی، قاچاق کودکان و پیوند فقر با
خودکشی و فروپاشی روانی مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته اند. 

یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که گفتمان فقر در
متون داستانی ادبیات کودک و نوجوان و نیز در متون قرآنی و روایی، بر بنیانی مشترک
استوار است. در هر دو حوزه، فقر صرفاً به مثابه کمبود مادی تلقی نمیشود، بلکه
مفهومی چندبعدی است که با کرامت انسانی، عدالت اجتماعی، مسئولیت جمعی و تربیت
اخلاقی پیوند خورده است.
روایتهای داستانی کودک و نوجوان، در بازنمایی فقر، اغلب از الگوهایی بهره میبرند
که با آموزه های قرآنی و روایی درباره حمایت از محرومان، نکوهش بیعدالتی و پرهیز
از تحقیر فقرا هم‌خوانی دارد.

نتایج پژوهش: نتایج‌ پژوهش نشان میدهد که گفتمان فقر در ادبیات کودک و نوجوان و
متون قرآنی و دینی، از منظر ارزشی و تربیتی هم‌راستا است و هر دو، بر اهمیت آموزش
عدالت، همدلی و کرامت انسانی به کودک و نوجوان تأکید دارند. در نتیجه، فرضیه پژوهش
مبنی بر همسویی رویکرد آثار داستانی کودک و نوجوان با قرآن و حدیث تأیید میشود.
%U https://bahareadab.com/article_id/1965