%0 Journal Article
%T تحلیل عنصر حالت در رمان روزگار سپری‌شده مردم سالخورده: مطالعه ای در کانونی‌سازی و فاصله روایی بر اساس نظریه ژرار ژنت
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A سجاد اجاقی
%A لیلا هاشمیان
%D 2026
%\ 1404/07/16
%N 118
%V 18
%P 309-323
%K روایت‌شناسی
%K  حالت
%K  کانونی‌سازی
%K  فاصله
%K  محمود دولت‌آبادی
%K  ژرار ژنت.
%X زمینه و هدف: رمان روزگار سپری‌شده مردم سالخورده اثر محمود دولت‌آبادی، یکی از
برجسته ترین آثار روایی ادبیات معاصر ایران، با بهره گیری از شگردهای روایی
پیچیده، تصویری ژرف از زندگی اجتماعی و نابسامانیهای مردم ایران در سده گذشته
ارائه می دهد. این پژوهش با تمرکز بر نظریه روایت‌شناسی ژرار ژنت، به تحلیل عنصر
«حالت» در این رمان میپردازد و چگونگی کاربرد کانونی‌سازی و فاصله روایی را در
ساختار اثر بررسی میکند.

روشها: این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی
و بر اساس چارچوب نظری ژنت انجام شده است. با تحلیل متن رمان، کانونی‌سازی در سطوح
مختلف روایت و تغییرات عنصر فاصله در بخشهای گوناگون اثر مورد بررسی قرار گرفته
است.

یافته ها: نتایج نشان میدهد که در سطح نخست روایت، کانون روایت بر شخصیت سامون
متمرکز است و روایت از منظر دانسته ها و تجربیات او شکل میگیرد. در سطح دوم،
روایتهای درونی شخصیتها، که عمدتاً بصورت صحنه پردازی ارائه میشوند، همچنان به
سامون بازمیگردند. از منظر فاصله، دخالت محدود راوی دیگرداستانی در سطح نخست،
روایت را به سوی محاکات محض سوق داده است، درحالی‌که در سطح دوم، ترکیبی از صحنه و
تلخیص مشاهده میشود.

نتیجه گیری: تحلیل عنصر حالت در این
رمان نشان‌دهنده تسلط کانونی‌سازی درونی بر سامون و استفاده هنرمندانه دولت‌آبادی
از محاکات برای خلق روایتی زنده و پویاست. این ویژگیها اثر را به نمونه ای برجسته
در ادبیات روایی ایران تبدیل کرده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1956