%0 Journal Article
%T جامعه شناسی شخصیّت راوی در رمان بامداد خمار بر اساس نظریّه آنتونی گیدنز
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A صونا ارشادی
%A فروغ جلیلی
%A عباس باقی‌نژاد
%D 2026
%\ 1404/07/04
%N 118
%V 18
%P 165-181
%K بامداد خمار
%K  رمان
%K  نقد جامعه شناختی
%K  آنتونی گیدنز
%X زمینه و هدف: رمان بامداد خمار از جمله متون روایت‌محوری است که در آن تجربه
زیسته زنان در بستر تقابل سنت و مدرنیته بازنمایی میشود. این اثر با روایت زندگی و
انتخابهای «محبوبه»، مجالی فراهم می‌آورد تا سازوکارهای شکلگیری هویّت فردی و کنش
اجتماعی زنان در جامعه سنت‌محور بررسی شود. از آنجا که آنتونی گیدنز در نظریّه
جامعه شناسی‌اش بر پویایی هویّت، بازاندیشی کنشگران، و تأثیر ساختارهای اجتماعی بر
تصمیم‌گیری فردی تأکید میکند، رمان بامداد خمار بستر مناسبی برای تحلیل جامعه شناختی
فرایند هویت‌یابی و عاملیت راوی است.
هدف این پژوهش تحلیل جامعه شناختی شخصیّت راوی، یعنی محبوبه، بر اساس مؤلفه های
نظریّه گیدنز از جمله بازاندیشی هویّت، پیوستار سنت و مدرنیته، عاملیت فردی و ساخت‌یابی
روابط است تا نشان داده شود که چگونه کنشها و تصمیمات او در دل ساختارهای اجتماعی
و خانوادگی شکل میگیرند و چگونه راوی در کشاکش سنت و مدرنیسم، در تلاش برای ساختن
هویّت زنانه و خودمختار، دست به بازتعریف خود میزند. 

روش مطالعه: روش مطالعه در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای
و بهره گیری از نقد جامعه شناسی بر پایه نظریّه آنتونی گیدنز است. جامعه آماری پژوهش
رمان بامداد خمار اثر فتانه حاج سید‌جوادی است. 

یافته های پژوهش: یافته های پژوهش نشان میدهد که شخصیّت راوی
(محبوبه) در رمان بامداد خمار در تعارض میان سنت و تمایل به عاملیت فردی، تصمیم
میگیرد که خود برای ادامه زندگی‌اش تصمیم بگیرد اما در مسیر انتخاب خود با شی
انگاری، فقدان هویّت سلطه ساختارهای سنتی مواجه میشود. 

نتایج پژوهش: نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که شخصیّت محبوبه در ابتدا با گسست
از نظام سنتی خانواده قصد دارد عاملیت خویش را به منصه ظهور برساند اما در مسیر
خود با سلطه ساختارهای سنتی و شی‌انگاری هویّت زنانه خویش را از دست میدهد اما در
انتها با تغییر و بازاندیشی، عاملیت خود را باز می‌یابد.
%U https://bahareadab.com/article_id/1949