%0 Journal Article
%T بازخوانی شخصیتهای منظومه لیلی و مجنون نظامی از دیدگاه روانشناسی فردی آدلر
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A سوسن ولیزاده
%A رضا برزویی
%A شراره الهامی
%D 2025
%\ 1402/03/08
%N 114
%V 18
%P 295-320
%K لیلی و مجنون
%K  نظامی
%K  روانشناسی آدلر
%K  عقده حقارت.
%X زمینه و هدف: منظومه 
لیلی و مجنون نظامی گنجوی از برجسته ترین آثار عاشقانه در ادبیات فارسی است. پژوهش
حاضر با هدف بازخوانی و تحلیل عمیق
شخصیتهای اصلی منظومه «لیلی و مجنون» نظامی گنجوی، از منظر روانشناسی فردی آلفرد
آدلر انجام شده است. هدف اصلی، آشکار ساختن انگیزه های پنهان، تلاشها برای برتری،
سبکهای زندگی، میزان علاقه اجتماعی و اهداف نهایی ده شخصیت کلیدی داستان (لیلی،
مجنون، پدر و مادر لیلی، پدر و مادر مجنون، ابن سلام، نوفل، سلیم عامری و سلام
بغدادی) بود تا درک جامع‌تری از ساختار روانشناسی این اثر جاودانه ادبی ارائه شود.

روش: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از مفاهیم نظریه
روانشناسی فردی آدلر به تحلیل محتوای ابیات مرتبط با هر شخصیت در منظومه نظامی
پرداخته است. شواهد و مثالهای لازم از متن اصلی اثر استخراج و به منظور تبیین
یافته ها مورد استفاده قرار گرفتند.

یافته ها: تحلیلها
نشان داد که احساس حقارت، به اشکال گوناگون (ناتوانی در عشق، حفظ آبرو، درمان
فرزند) در اکثر شخصیتها وجود دارد. تلاش برای برتری در برخی (مانند سلیم عامری،
سلام بغدادی و حتی نوفل) به سمت کنشگری سازنده و علاقۀ اجتماعی بالا سوق می‌یابد،
در حالی که در دیگران (مانند مجنون و ابن سلام) به مسیرهای ناسالم، انزوا، یا
خودخواهی منجر میشود. سبکهای زندگی شخصیتها نیز بازتابی از نحوه مواجهۀ آن‌ها با
چالشها و پیگیری اهدافشان بود.

نتیجه گیری: روانشناسی آدلر ابزار قدرتمندی برای درک پیچیدگیهای شخصیتی در «لیلی
و مجنون» فراهم می‌آورد. این تحقیق تأکید میکند که چگونه انتخاب‌های فردی در
مواجهه با احساس حقارت و جهت‌گیری تلاش برای برتری (چه به سمت علاقه اجتماعی و
همکاری، چه به سوی خودمحوری و قدرت‌طلبی)، سرنوشت هر شخصیت و در نهایت، مسیر کلی
داستان را رقم میزند. نظامی از این رویکرد، درونیات انسانی را با ظرافت بینظیری به
تصویر کشیده است.
%U https://bahareadab.com/article_id/1894