%0 Journal Article %T جستجوی واسوخت در شعر صائب تبریزی %J ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی %I بهار ادب %Z 3060-5660 %A مرتضی قاسمی %A نوشین قاسمی %D 2023 %\ 1401/03/03 %N 85 %V 16 %P 101-118 %K غزل قرن دهم و یازدهم هجری %K مکتب وقوع %K واسوخت %K صائب تبریزی %X زمینه و هدف: سبک واسوخت بعنوان یکی از فروع مکتب وقوع در نیمه دوم قرن دهم در ادب فارسی پدیدار شد و تا اواسط نیمه اول قرن یازدهم در ایران رونق و رواج داشت. در این سبک، برخلاف سنّت دیرینه غزل، عاشق به معشوق، سخن سخت میگوید، ناز میکند و بی نیازی پیشه میسازد و گاه از معشوق روی برمیتابد. اگرچه در عصر صائب، این سبک در ایران دیگر بازاری نداشت، اما در شعر صائب، مضامین واسوختی -هرچند بصورت اندک و پراکنده- یافت میشود که نشان میدهد او نیز بی میل به سرودن چنین شعرهایی نبوده و نیم نگاهی به اشعار واسوخت داشته است. نوشتار حاضر میکوشد اصطلاح واسوخت و اشعار واسوختی در شعر صائب را در حد توان جستجو و بررسی نماید. روش مطالعه: پژوهش پیشِ‌رو، مطالعه ای نظری است که بر مبنای مطالعات کتابخانه ای انجام شده و روش آن توصیفی-تحلیلی است. محدوده تحقیق دیوان شش جلدی صائب به تصحیح محمد قهرمان است که از آن میان بیست غزل و تعدادی از تک‌بیتها انتخاب شده اند. یافته ها: با جستجو در دیوان صائب، بیست غزل و مقدار قابل‌توجهی بیتهای پراکنده با محتوای واسوخت معرفی شده و براساس نوع مضمون به دسته های گوناگون تقسیم و تفکیک گشته اند. همچنین مشخص شده مخاطب شعرهای واسوختی صائب، معشوق عام است یا خاص. نتیجه گیری: در شعر صائب دست کم دوازده بار «واسوختن» و هم خانواده های آن به کار رفته است که نشان از تعلّق‌خاطر او به سرودن چنین اشعاری بوده است. مضمون شعرهای واسوختی صائب عبارتند از: تبیین نظری واسوخت، هشدار، تهدید، نکوهش، بی رغبتی به وصال، طرد معشوق پیشین و اقبال به دیگری. مضمون بعضی شعرها حاکی از تجربه واقعی واسوخت در زندگی و شعر صائب است، اما در اغلب آنها معشوق خاصّی مطرح نیست. %U https://bahareadab.com/article_id/1446