%0 Journal Article %T تحلیل سطح فکری مثنوی با بررسی چند نکته اجتماعی در آن %J ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی %I بهار ادب %Z 3060-5660 %A ایمان آقاملاپور %A علی‌محمد مؤذنی %D 2021 %\ 1398/12/02 %N 59 %V 14 %P 83-101 %K مثنوی معنوی %K مولانا %K انتقاد %K اجتماع %K اخلاق %X زمینه و هدف: غنای ادبیات فارسی زمینۀ مطالعۀ نظام، قوانین و ارزشهای فرهنگی و اجتماعی دوران گذشته را فراهم میسازد و آثار ادبی بازتاب‌دهندۀ ویژگیهای اجتماعی و فرهنگی و مبین ارزشها و پایگاههای اجتماعی زمانۀ خویش هستند. یکی از جدیترین عرصه هایی که مسائل اجتماعی و فرهنگی را در خود منعکس کرده، ادبیات عرفانی است. در واقع عرفا همواره دیدگاههای خود را نسبت‌به مسائل جامعۀ پیرامون، با چاشنی عرفان و تصوف درآمیخته اند و در راستای اصلاح رابطۀ مخلوق با خالق و عابد با معبود، کوشیده اند روابط اجتماعی و اخلاقی را نیز بهبود بخشند و با آشنا ساختن انسان به اصل الهی خویش، از ناهنجاریهای اجتماع بکاهند. در این پژوهش با شیوۀ توصیفی – تحلیلی، مثنوی معنوی، بعنوان مهمترین اثر در حوزۀ ادبیات عرفانی فارسی، از منظر پرداخت به مسائل اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است. روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی کوشیده است سبک فکری مولانا را در رابطه با مؤلفه ها و مسائل اجتماعی در مثنوی معنوی بازشناسی نماید. گردآوری داده ها در این پژوهش ازطریق فعالیت کتابخانه ای صورت گرفته و بخشی از محتوای مقاله محصول تأملات شخصی نویسنده است. یافته ها: مولانا اکثر انتقادات اجتماعی خود را در قالب تمثیل و داستانهای هزل یا طنزآمیز ارائه کرده است. او احتمالاً با توجه به گستردگی طیف مخاطبان خود، و همچنین خارج کردن تعلیمات خود از حالت خشک و مدرسی، این رویکرد را از خود نشان داده است. البته اجتناب از انتقاد صریح بدلیل شرایط سیاسی را نیز میتوان به این دلایل افزود. نتیجه گیری: مولانا معمولاً در لایه های پنهان تمثیل دیدگاه خود را نسبت‌به جامعۀ نابسامان اعلام نموده و موضع خود را درقبال مسائل گوناگونی همچون ظلم، بی‌عدالتی، بددینی، تعصب، فقر، ثروت‌اندوزی، جاه طلبی، دزدی، رشوه گیری، انحرافات جنسی، بیکاری و تن‌پروری، و انحرافات صوفیه و فقها اعلام کرده است. %U https://bahareadab.com/article_id/1067