0تحلیل شیوۀ عاشورانگاری در تاریخ طبری بر اساس نظریۀ هوش داستانی رندالAnalysis of Ashura style in Tabari history based on Randall's theory of fictional intelligencehttps://bahareadab.com/article/تحلیل شیوۀ عاشورانگاری در تاریخ طبری بر اساس نظریۀ هوش داستانی رندال10.22034/bahareadab.2022.635810.22034/bahareadab.2022.63580زمینه و هدف: عاشورانگاری نوعی تک‌نگاری تاریخی است که در آن به جریان شهادت امام حسین (ع) و یاران او از آغاز تا پایان پرداخته میشود. ابن جریر طبری از مورخان اهل سنت در قرن چهارم هجری است که در کتاب «تاریخ الأمم و الملوک» بدون هیچ‌گونه داوری واقعۀ عاشورا را به نقل از منابع خود آورده است. هدف از پژوهش حاضر تحلیل روایت‌شناختی عاشورانگاری در تاریخ طبری براساس نظریۀ هوش داستانی «رندال» است. روش مطالعه: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. یافته ها: در روایت‌شناسی عاشورانگاری، تحلیل روایت و نظم حاکم بر گزارش واقعۀ عاشورا با قالب‌‌بندی و پی گرفتن رخدادها مورد توجه قرار گرفته است. از دیدگاه «رَندال» هوش داستانی در گروِ کاربست مجموعه ای از راهکارهای روایی ازجمله پیرنگ‌پردازی، شخصیت پردازی، روایت‌‌پردازی و درون‌مایه ‌پردازی است. نتیجه گیری: پیرنگ‌‌پردازی طبری در سیر اصلی حکایت و حلقه های علّی - معلولی نقش داشته و کشمکشهای درونی و جسمانی موجود در روایات باعث استحکام پیرنگ شده است. توصیف مستقیم و غیرمستقیم او از شخصیتهای واقعه و نقل زنجیرۀ خاصی از حماسه آفرینیها و درونمایه های اعتقادی و اخلاقی حاکی از توانایی داستانی طبری در انتخاب و نقل رخدادهای عاشوراست. 1BACKGROUND AND OBJECTIVES:  Ashura style is a kind of historical monograph in which the martyrdom of Imam Hussein (AS) and his companions from the beginning to the end is discussed. Ibn Jurayr Tabari is one of the Sunni historians in the fourth century AH who has quoted the event of Ashura in his book "History of Nations and Kings" without any judgment. The purpose of this study is to analyze the narrative of Ashura in the history of Tabari based on the theory of fictional intelligence "Randall". METHODOLOGY: The research method is descriptive-analytical. FINDINGS: In Ashura narration, the analysis of the narration and the order governing the report of the Ashura event by formatting and following the events has been considered. From Randall's point of view, fictional intelligence depends on the application of a set of narrative strategies, including plot, characterization, narrative, and theme. CONCLUSION: Tabari plotting has played a role in the main course of the story and causal circles, and the internal and physical conflicts in the narrations have strengthened the plot. His direct and indirect descriptions of the characters of the event and the narration of a special chain of epics and doctrinal and moral themes indicate Tabari's narrative ability in selecting and narrating the events of Ashura. 197215زهراعزیزی دهنوZahraAzizi Dehnoدانشگاه شاهددانشگاه شاهدazizy.zahra.1416@gmail.comثریاقطبیSorayaGhotbiدانشگاه شاهددانشگاه شاهد sghotbi@shahed.ac.irفریدهداودی مقدمFaridehDavoudiMoghadamدانشگاه شاهددانشگاه شاهدdavoudy@shahed.ac.ir{"id":25899,"articlesId":1242,"keyword":"\u0639\u0627\u0634\u0648\u0631\u0627","lng":"fa"}{"id":25900,"articlesId":1242,"keyword":" \u0647\u0648\u0634 \u062f\u0627\u0633\u062a\u0627\u0646\u06cc","lng":"fa"}{"id":25901,"articlesId":1242,"keyword":" \u0631\u0646\u062f\u0627\u0644","lng":"fa"}{"id":25902,"articlesId":1242,"keyword":" \u0631\u0648\u0627\u06cc\u062a\u200c\u0634\u0646\u0627\u0633\u06cc","lng":"fa"}{"id":25903,"articlesId":1242,"keyword":" \u062a\u0627\u0631\u06cc\u062e \u0637\u0628\u0631\u06cc","lng":"fa"}{"id":25904,"articlesId":1239,"keyword":"Ashura","lng":"en"}{"id":25905,"articlesId":1239,"keyword":" Fictional Intelligence","lng":"en"}{"id":25906,"articlesId":1239,"keyword":" Randall","lng":"en"}{"id":25907,"articlesId":1239,"keyword":" Narrative","lng":"en"}{"id":25908,"articlesId":1239,"keyword":" History of Tabari","lng":"en"}1242.pdfاعتبارسنجی کتب مقاتل امام حسین (ع)، طباطبایی، محمدکاظم و موسوی، سیدحمید (1395) پژوهشنامۀ معارف حسینی، 1 (1)، صص 6-37.## الگوی ساختارگرایی ولادیمیر پراپ و کاربردهای آن در روایت شناسی، پروینی، خلیل و ناظمیان، هومن (1387)، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شمارۀ 11، صص 183-203.## بررسی عنصر کشمکش در داستان رستم و سهراب، موسوی، سیدکاظم؛ زارعی، فخری؛ و مددی، غلامحسین، (1392) نثرپژوهی ادب فارسی، شمارۀ 34، صص 331-351.## ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﺗﺎرﻳﺦ‌ﻧﮕﺎری ﻣﻘﺘﻞ، از آﻏﺎز ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻗﺮن ﭘﻨﺠﻢ ه. ق.، قهرمانی نژاد شایق، بهاءالدین (1390) رسالۀ دکتری دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.## بررسی سازوکارهای هوش داستانی در نثر روایی آوینی، هاشمی، محمدرضا، شمس، محمدعلی، و شمسایی، سپیده (1388) نقد ادبی (8) 2، صص 163-192.## پیش‌درآمدی بر مطالعه روایت و روایت‌پژوهی، آقایی میبدی، فروغ (1392)، کهن نامۀ ادب فارسی، (2) 4، صص 1-19.## تاریخ الامم و الملوک، طبری، ابن جریر (۱۳۸۷ق) به تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، بیروت: روائع التراث العربی.## تحلیل روایت‌شناختی ویژگیهای سبک تاریخ‌نگاری بیهقی در چارچوب نظریۀ هوش داستانی، هاشمی، محمدرضا، شمس، محمدعلی، و شمسایی، سپیده (1389) مطالعات زبان و ترجمه، شمارۀ 1، صص 29-68.## تحلیل عناصر داستانی در رمان «شطرنج با ماشین قیامت»، رضی، احمد و عبداللهیان، فائقه (1390) ادبیات پایداری، (3و 4) 2، صص 203-231.## جستارهایی در باب نظریۀ روایت و روایت‌شناسی، حری، ابوالفضل (1392) تهران: خانۀ کتاب ایران.## داستان‌وارگی بیهقی، رضی، احمد (1383) نامۀ فرهنگستان، (3) 6، صص 42-48.## درآمدی نقادانه-زبانشناختی بر روایت، تولان، مایکل (1384)، ترجمه ابوالفضل حـری، تهـران: بنیـاد سینمایی فارابی.## عناصر داستان، میرصادقی، جمال (1376) تهران: سخن.## نقد و بررسی روایات عاشورایی مقاتل امام حسین (ع) از آغاز تا قرن چهاردهم، رفعت، محسن (1394) رسالۀ دکتری دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم.## Randall, W. (1999). Narrative Intelligence and the Novelty of our Lives, Journal of Aging Studies, 13 (1).##