فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 5، ، شماره پی در پی 18 XML issn:2008-2789
  • 1. زندگی و شعر دکتر خسرو فرشیدورد

    • پروانه ناظم‌الرعایا،امید مجد
    شادروان دکتر میرخسرو فرشیدورد (1305تا 1388)، از ادیبان بنام نسل سوم معاصر و از شعرای زبردست این عهد بود. عمده شهرت آن اُستاد در پژوهشهای دستوری و زبانشناسی است. این مقاله میکوشد تا از دریچه ای متفاوت به بررسی کارهای ایشان بپردازد و آن بررسی اشعار آن ...
    زمستان 91 Pdf
  • 2. بررسی و تحلیل انواع تشبیهات و استعارات در کلیات سلمان ساوجی

    • علی آزاد منش،عبدالرضا شریفی
    خواجه سلمان ساوجی اوایل قرن هشتم در ساوه تولد یافت. از آخرین قصیده سرایان معروف پیش از صفوی محسوب میشود. شهرت وی مرهون غزلیات نغز اوست. این مقاله در پی‌ این ضرورت، به دنبال پاسخ‌گویی به این سئوالات است: وضعیت کمّی و کیفی تشبیهات و استع...
    زمستان 91 Pdf
  • 3. تحلیل ساختار و محتوای قصاید فریدون توللی

    • یدالله بهمنی مطلق
    فریدون توللی (1298 ﻫ . ش شیراز ـ1364 هـ. ش شیراز) یکی از شاعران معاصر است که در قالب قصیده، هفده قطعه شعر با رویکردی نو در مضامین مختلف اعم از سنتی و نو و با زبانی نزدیک به عصر خود و آمیخته به زبان کهن، پرداخته است. در تحلیل به عمل آمده این نکته...
    زمستان 91 Pdf
  • 4. تضّاد معانی و مضامین و تناقض گویی در شعر کلیم کاشانی

    • رجب توحیدیان،عبدالله نصرتی
    یکی دیگر از شیوه های سبکی و منحصر بفرد شعرای سبک هندی از جمله کلیم کاشانی که شعر او را از دیگر شعرای قبل و بعد از وی متمایزتر کرده و باعث خلق معانی و مضامین بکر شعری(معنی بیگانه) در اشعار وی و همنوعانش گردیده است،تضاد معانی و مضامین یا تناقض گویی است...
    زمستان 91 Pdf
  • 5. مقایسۀ سبک شناسانۀ هفت اورنگ جامی با هفت منظر هاتفی

    • علی اصغر حلبی،سیاوش مرشدی
    در این مقاله میزان تأثیرگذاری «هفت اورنگ جامی» (817-898 هجری قمری) بر «هفت منظر هاتفی» (822-927 هجری قمری) بررسی و از سوی دیگر دو اثربا هم مقایسه شده است؛چون در میان ابزارها و رویکردهای بررسی آثار ادبی، سبک شناسی جایگاهی ویژه ...
    زمستان 91 Pdf
  • 6. خروج از نُرم تشبیه در شعر سبک خراسانی

    • مجید دادفر،حمیدرضا سلمانی
    یکی از ویژگیهای تکرار شونده سبک خراسانی در حوزه بلاغت، محسوس بودن طرفین تشبیه است. این مسئله به حدی در این سبک رواج دارد که در واقع تبدیل به الگوی نُرم تشبیه در سبک خراسانی شده است؛ بنابراین خروج از این نُرم، از دو منظر سبک¬شناسی و ادبی دارای اهم...
    زمستان 91 Pdf
  • 7. بررسی داستان «بازی ناتمام»اثر گلی ترقی بر مبنای «کهن‌الگوها»

    • فرهاد درودگریان
    داستان «بازی ناتمام» اولین داستان مجموعه داستان «جایی دیگر» است. در این داستان عقده¬ دوران کودکی شخصیت اصلی داستان در میانسالی، نقبی به مرزهای ناخودآگاه فردیش میزند که این گریز تنها از بازگشایی عقده کهن الگوی قهرمان در دور...
    زمستان 91 Pdf
  • 8. نظری جدید دربارۀ اطناب و بررسی عملی این نظر در داستان رستم و اسفندیار

    • داریوش ذوالفقاری،نرگس محمدی بدر،حسین یزدانی
    اطناب یکی از رایجترین صنایع ادبی است که در علم معانی مطرح میشود و مانند شگردهای دیگر بلاغی دارای معنی ضمنی است. مسألۀ اصلی مقاله این است که علیرغم آنچه در کتابهای معانی آمده است «معنی ضمنیِ اطناب» با «شیوه¬های اطناب» متفاو...
    زمستان 91 Pdf
  • 9. معرفی تمُرنامه همراه با بررسی ویژگیهای زبانی

    • سید محمد راستگو،محمد مصطفی رسالت پناهی
    هاتفی خرجردی جامی(822-927) از شاعران توانای دوره تیموریست که در همه فنون شاعری بویژه مثنوی‌سرایی توانایی و مهارت داشته و به پیروی از نظامی چند منظومه داستانی پدید آورده که از همه بهتر مثنوی تمر‌نامه است: حماسه‌ای تاریخی در گزارش جنگها،...
    زمستان 91 Pdf
  • 10. بررسی تفاوت ترجمۀ عبارات عربی در سه دوره از سبکهای مختلف نثر فارسی

    • ابراهیم رحیمی زنگنه،خلیل کهریزی
    استشهاد به عبارات عربی یکی از ویژگیهای نثر فارسی در همۀ دوره¬هاست؛ در دورۀ اول نثر فارسی با وجود قلّت استشهاد به عبارات عربی، نویسنده پس از ذکر عبارتی عربی بلافاصله آن را ترجمه میکند. این هنجار در سراسر دورۀ سامانی وجود دارد. پس از آن این هنجار د...
    زمستان 91 Pdf
  • 11. بررسی تلمیح به خاطرات مشترک کودکی در شعر دهۀ اخیر ایران

    • علیرضا رعیت حسن آبادی،جواد قاسمیان
    دوران کودکی دورانی بسیار شیرین است که خاطرات آن تا سالها در ذهن انسان باقی میماند. دورانیست که تجربیات  آن تاثیر بسیاری بر زندگی آیندۀ انسان دارد. از سوی دیگر ادبیات و بطور خاص شعر، یکی از عرصه هایی است که میتوان نمود خاطرات دوران کودکی را در آن...
    زمستان 91 Pdf
  • 12. نوایی از نای نایین (معرفی نسخه خطی منحصر بفرد «دیوان ملا طاهر نایینی»)

    • مجید سرمدی،علی محمد پشتدار،ثریا انداز
    دیوان ملا طاهری نایینی(ف.1010ﻫ .ق.) یکی از گنجینه های خطی است؛ نسخۀ منحصر بفردی که در کتابخانۀ مرکزی تبریز نگهداری میشود.این مقاله به معرفی آن نسخه و نیز شعر شاعر میپردازد و برخی تازگیها و ابداعات زبانی و بیانی او را بیان مینماید....
    زمستان 91 Pdf
  • 13. بررسی تأثیرپذیریهای سید اشرف گیلانی از شعر میرزا علی اکبر صابر

    • عبدالرضا سیف،حسین بخشی
    سید اشرف الدین گیلانی در «مرکز شعر مشروطه ایران» قرار دارد که عامیانه ترین و ساده ترین اشعار این دوره را نوشته است و رسالت شعری خود را آگاه کردن مردم و اصلاح مفاسد جامعه میداند. او شاعریست طرفدار ادبیات متعهد که اشعار خود را در روزنامه نس...
    زمستان 91 Pdf
  • 14. توجه به شگردهای اختتام کلام؛ از ویژگیهای برجستۀ شعر حمید مصدق

    • سعید شهروئی،مصطفی خورسندی شیرغان
    شاعران همواره برای اینکه جذابیت و قدرت تأثیرگذاری کلام خود را افزایش دهند، از انواع شگردها و شیوه¬های شاعرانه بهره میگیرند. یکی از این شیوه¬ها که سطح هنری شعر را افزایش میدهد و بسامد آن در کلام، باعث پیدایی خصیصۀ سبکی میشود، توجه به روشهای اخ...
    زمستان 91 Pdf
  • 15. شرح بیتی از شاهنامه فردوسی (کردگار، خداوند است یا جمشید؟)

    • اسماعیل عبدی مکوند
    واژۀ «کردگار» در 216 بیت از شاهنامۀ فردوسی بکار رفته است. شاهنامه شناسان و شارحان شاهنامه این واژه را در بیت «منی چون بپیوست با کردگار/ شکست اندر آورد و برگشت کار» از داستان جمشید، در مفهوم رایج آن «خداوند و یزدان»...
    زمستان 91 Pdf
  • 16. شگردهای مولانا در تبدیل اثری عامیانه به اثری ادبی با تکیه برحکایت طنزآمیز شهری و روستایی

    • رزاق قدمنان
    مقالۀ پیش رو بررسی سبک شناسی یکی از داستانهایی است که در دفتر سوم مثنوی معنوی بطور مشروح و مفصل آمده است. داستان شهری و روستایی از لحاظ تعداد ابیات جزء داستانهای بلند مثنوی مولاناست. در این مقاله کوشیده ایم به طور اجمال، شگردهای مولانا را برای ت...
    زمستان 91 Pdf
  • 17. تأثیرپذیری سبکی حزین لاهیجی از حافظ شیرازی

    • احمدرضا کیخای فرزانه
    حزین لاهیجی در غزلهایش یکی از پیروان راستینِ شعر حافظ است. از شعر حزین چنین بر میآید که افکار، مضامین و حتی لغات و ترکیبات کلام حافظ زمزمۀ روح و جان این شیفته و دلباختۀ سخن حافظ بوده که این گونه فراگیر در سراسر شعرش تجلّی یافته است. این پژوهش برآن اس...
    زمستان 91 Pdf
  • 18. تحلیل سبک شناسی تاریخ بیهقی بر مبنای ترکیبات اشتقاقی

    • پروین گلی زاده،رضاگورویی
    بیشتر توجه پژوهشگران بیهـقی به توان حقیقــتگویی و ایجــاز و اطناب بموقع و کارساز اوست که تاریخ را بصورت داستان دلچسب درآورده است، لیکن تـوجه به هـنر زبـانی و بویژه توان ترکیب سـازی او بـر سـبیل اشارت بوده است. در این مقاله سعی میشود به هنر ترکیب سازی...
    زمستان 91 Pdf
  • 19. بررسی عناصر انسجامی در متن نمایشیِ سه بَرخوانی نوشته بهرام بیضایی

    • بهروز محمودی بختیاری،وحید آبرود
    انسجام از جمله اساسی¬ترین عناصر موجود در شکلگیریِ یک متن است و متن برای انتقال کامل پیام به آن نیازمند است؛ در این مقاله با استفاده از نظرات مایکل هالیدی و رقیه حسن این سوال مطرح میشود که بهرام بیضایی چگونه این عناصر را در متن سه‌‌ برخو...
    زمستان 91 Pdf
  • 20. بررسی آثار ثنایی مشهدی با تکیه بر جنبه های سبک شناسی

    • محمود مدبری،خورشید قنبری ننیز
    خواجه حسین بن غیاث الدین محمد مشهدی متخلص به ثنایی(متوفی 996 ﻫ .ق) از قصیده سرایان برجستۀ قرن دهم هجری است . وی بخشی از دوران زندگی خود را در ایران و بخش دیگر را در هند گذرانده است. خواجه حسین شاعر عصری است که شعر فارسی در حال گذر از دوره ای به دورۀ ...
    زمستان 91 Pdf
  • 21. ویژگیهای مینیمالیستی در برخی داستان بیتهای دیوان مولانا

    • فاطمه مدرسی،مهرویه رضیئ
    رشد تکنولوژی و پیشرفت ماشینیزم، در دنیای مدرن کنونی، تبدیل به یکی از علّتهای اساسی در توّجه به کوتاهگرایی شده است. این کوتاهگرایی که از آن با عنوان سبکی مینیمالیستی نیز یاد میشود، جریانی است که تمامی ابعاد زندگی، از هنر و شعر و داستان گرفته تا پیامکه...
    زمستان 91 Pdf
  • 22. احوال و آثار بابا فرید الدین گنج شکر (شکر گنج)

    • سید محمد منصور طباطبایی،بهاره فضلی درزی
    بابا فرید الدین گنج شکر/ شکر گنج از عرفای نامدار فرقه چشتیه در قرن هفتم است. با وجود آثار فراوانی که دربارۀ این فرقه عموماً و دربارۀ بابا فرید خصوصاً نوشته شده هنوزبرخی از زوایای زندگی وی مانند شاعریش در هاله ای از ابهام نهفته است. پرداختن به زندگی ا...
    زمستان 91 Pdf
  • 23. ساختار حکایات مربوط به امامان معصوم (ع) در کیمیای سعادت با محوریت شخصیت

    • بتول مهدوی،حسین کهنسال فخرداودی،سمیه شجاع تقی آباد
    اساس کار غزّالی در کیمیای سعادت به عنوان اثری تعلیمی – عرفانی بیان نکات اخلاقی و الهی با  بهره¬گیری از حکایت است و هدف نویسنده از ذکر حکایت نه القای لذت از طریق داستانپردازی بلکه تنها  بهانه¬ای برای بیان مؤثر پیام و درونمایه م...
    زمستان 91 Pdf
  • 24. زندگی و زمانه قاضی ناصح‌الدین ارّجانی (بلاغی فراموش شده)

    • نورالدین نعمتی
    روزگار سلجوقیان و شرایط فرهنگی حاکم بر جامعه و اهتمام پادشاهان این سلسله به مباحث علمی و ادبی، زمینه را برای ظهور شخصیتهای مهم علمی و فرهنگی فراهم ساخت. از جمله افراد شاخصی که دراین بستر رشد کردند و شکوفا شدند قاضی ناصح‌الدین ارجانی (460-544) اس...
    زمستان 91 Pdf
  • 25. بررسی سبک رباعیات نظامی

    • زینب نوروزی
    این مقاله درصدد است تا ویژگیهای سبک شناسانۀ رباعیات نظامی را نشان دهد. این قالب ادبی در دیوان نظامی جای ویژه ای دارد و تاکنون هیچ پژوهشی دربارۀ ابعاد سبک شناسانۀ آن صورت نگرفته است.در این مقاله سعی شده است هنر نظامی در رباعی سرایی در پرتو بررسی محتوا...
    زمستان 91 Pdf
  • 26. قبازره، زدن« نقدی بر شرح شارحان این ترکیب خاقانی»

    • احمد یزدی
    در این جستار، ترکیب «قبازره زدن» را در دیوان خاقانی و شرحهایی که لغت ‌نویسان و شارحان بر آن نوشته‌اند، مورد بررسی قرار میدهیم. عدم توجه به هنرورزی خاقانی در عرصه توسعه معنای مجازی واژه ها، گزارشگران این ترکیب – قبازره زدن ...
    زمستان 91 Pdf
  • 27. نگاهی به برخی از ویژگیهای سبکی شاهد عرشی اثری تازه یافته به تقلید از مثنوی مولوی

    • احمدرضا یلمه‌ها
    هرچقدر آثار مکتوب و دست نوشته‌های منظوم و منثور که از گذشتگان باقی مانده، احیا، معرفی و شناسایی شود، بیشتر میتوان به پشتوانه و سرمایه معنوی زبان و ادب فارسی بالید و مباهات نمود؛ چراکه هر کدام از این آثار آیینه‌ای است که شیوه اندیشه و پنداشت...
    زمستان 91 Pdf
  • 28. حدوث و قدم از دیدگاه مولانا جلال الدین بلخی و حکیم ناصرخسرو

    • مرتضی دَرّودی جوان
    طرح موضوع حدوث و قدم عالم از جمله مسائلی است که بسیاری از عقلا در همه اعصار به آن پرداخته¬اند. در این میان، اندیشمندان اسلامی نیز با همه گونه گونی مکاتب معرفتی که به آن تعلق داشته¬اند، از این قاعده بر کنار نبوده¬اند. این مکاتب ـ اعم از فل...
    زمستان 91 Pdf