فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 5، ، شماره پی در پی 16 XML issn:2008-2789
  • 1. تحلیل ساختاری الگوی روایی نمایشنامه های «رازها و دروغها» و «خواب در فنجان خالی» نغمه ثمینی

    • مرضیه آتشی پور
    ادبیات نمایشی یکی از انواع مهم ادبی است که نسبت به دیگرگونه¬های ادبی در ایران، رشد و شکوفایی چندانی نداشته است. موضوع و محدوده پژوهش حاضر که به شیوه      توصیفی- تحلیلی انجام گرفته، تحلیل ساختاری طرح نمایشنامه¬های «رازها ...
    تابستان 91 Pdf
  • 2. تأثیر متون کهن بر نثر داستانی دولت آبادی در رمان کلیدر

    • سید محمد آرتا،حجت انصاری شفیع،قهرمان شیری
    یکی از مهمترین عوامل مؤثر در شکل¬گیری سبک نوشتاری دولت¬آبادی را باید ذخایر ادبی اصیل این مرز و بوم برشمرد؛ کتابهایی چون تاریخ بیهقی، قابوسنامه، تاریخ بلعمی، سفرنامه ناصرخسرو و گلستان سعدی. آنچه دولت آبادی را به گرایش به متون کلاسیک برانگیخته،...
    تابستان 91 Pdf
  • 3. ضعفهای زبانی در اشعار نیما یوشیج

    • محبوبه بسمل،سید ابوطالب میرعابدینی
    برخلاف نظریات منتقدین گذشته، در نظریه‌های مدرن ادبی، زبان و ویژگیهای آن  به عنوان یکی از محوریترین عناصر شعر مطرح است. فرمالیستهای روسی، شعر و ادبیات را از طریق فرایند آشنایی زدایی در زبان تعریف کردند. البته هنجارگریزی و آشنایی زدایی تنها ب...
    تابستان 91 Pdf
  • 4. نگاهی به قصیده پردازی علی موسوی گرمارودی

    • حجت اله بهمنی مطلق،یدالله بهمنی مطلق
    در این مقاله قصاید علی موسوی گرمارودی، شاعر نوپرداز قصیده گو از جنبه های مختلف: محتوا، ساختار، زبان، بلاغت و همچنین تاثیر پذیری از شاعران گذشته مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است. استادی و مهارت شاعر در رعایت اصول و قواعد این قالب کهن و همچنین نمودهای م...
    تابستان 91 Pdf
  • 5. تطبیق مبانی فکری شعر دوره های خراسانی و عراقی با توجّه به استفاده از خرقه و دستار

    • مهری پاکزاد،پرنگ آذربار
    آشنایی با فرهنگ و تمدّن یک ملّت، همواره مستلزم بررسی و تحقیق در مورد تمام    پدیده-های اجتماعی و فرهنگی آن ملّت است. لباس که یکی از پویاترین نمونه¬های حیات فرهنگی جامعه به شمار می¬آید، عامل مهمّی برای تحقیق در مورد فرهنگ، تاریخ و تم...
    تابستان 91 Pdf
  • 6. بررسی سبکی اندیشۀ ملامتیه در اشعار مولانا زینی و حافظ شیرازی

    • احمدعلی جعفری
    مولانا زینی شاعر قرن نهم هجری است که اشعار حافظ را به صورت مخمس تضمین کرده است. او از ریا و تظاهر بسیار متنفر بوده به همین دلیل برای مبارزه با آن از مشرب ملامتی استفاده کرده است. ملامتیه گروهی از صوفیانند که معتقدند توجه رضایتمندی مردمان به انسان موج...
    تابستان 91 Pdf
  • 7. بررسی نمایش معنا در صورت حکایت شیخ صنعان در منطق الطیر

    • همایون جمشیدیان،لیلا نوروزپور
    داستان شیخ صنعان، شرح آزمون دشوار ترک خود است. این مضمون در دیگر متون نیز تکرار شده است،  این پژوهش در جستجوی  پاسخ به این سوال است که چه عواملی این روایت را در میان حکایتهای با مضمون همسان  برجسته میکند. سبک خاص عطار و تکنیکهای داستان...
    تابستان 91 Pdf
  • 8. تحلیل سبکی منظومه «ده باب» شمس الدین محمدکاتبی نیشابوری

    • خلیل حدیدی،حمید رضا فرضی،رستم امانی
    روش سخنوری کاتبی نیشابوری در منظومه یک هزار بیتی«ده باب» چگونه است و مختصات عمده سبکی اثر و نوآوریهای آن کدامند؟ قبل از پاسخ دادن به این پرسش،ابتدا مختصری در مورد زندگی شاعر به همراه معرفی منظومه «ده باب» و ویژگیهای برجسته شعر...
    تابستان 91 Pdf
  • 9. تصویر جنگ در شعر کودکان و نوجوانان ایران

    • طاهره حسنی،طاهره سیدرضایی
    مقاله حاضر تصویر جنگ در شعر¬کودکان و نوجوانان ایران را مورد مطالعه قرار داده است. بعد از انقلاب اسلامی جنگ تحمیلی عراق بر ایران بزرگترین حادثه کشور ما بوده است و بر تمام جنبه¬های زندگی مردم تأثیر گذاشته. طبعا ادبیات¬کودکان و نوجوانان نیز ...
    تابستان 91 Pdf
  • 10. بررسی تطبیقی ساختار صرفی ونحوی شاهنامه و بوستان در تحمیدیه

    • مهدی حیدری
    بررسی آماری مسائل صرفی و نحوی در متون نظم و نثر، تحلیل معانی و مسائل ادبی را آسانتر میسازد. شاهنامه فردوسی و بوستان سعدی از مهمترین متون ادبیات فارسی در حوزه خود هستند. با توجه به یکسانی وزن و قالب، مقایسه این دو اثر از جنبه دستوری امکانپذیر میباشد، ...
    تابستان 91 Pdf
  • 11. شیوه بیان سعدی در برخورد با افسردگی در بوستان و گلستان

    • حمید خانیان
    از مجموع حکایتهای بوستان و گلستان چهار حکایت که منطبق با موضوع مقاله بود شناسایی شد و تجزیه و تحلیل گردید، چون این دو اثر از نوع ادبی - تعلیمی هستند و از آن جاییکه هدف آثار تعلیمی ایجاد تغییر است، سعدی توانسته بوسیله آنها پاسخگوی خیلی از معضلات و تعا...
    تابستان 91 Pdf
  • 12. مهمترین ویژگیهای زبانی و فکری روزنامۀ «اختر»

    • زهرا ریاحی زمین،زهرا انصاری
    این مقاله با نگاهی سبک شناسانه به بررسی مهمترین خصوصیات زبانی و فکری روزنامۀ اختر میپردازد. روزنامۀ اختر به گواه پژوهشگران حوزۀ تاریخ و روزنامه نگاری ایران مانند محمد علی تربیت، یحیی دولت آبادی، احمد کسروی، ناصرالدین پروین و ادوارد براون، یکی از مؤثر...
    تابستان 91 Pdf
  • 13. دو نوع «واو» نویافته در علم معانی با تکیه بر شاهنامۀ فردوسی

    • داریوش ذوالفقاری،نرگس محمدی بدر،مجید سرمدی،حسین یزدانی
    فصل و وصل یکی از ظریفترین مباحث علم معانی است. مهم¬ترین و با¬ارزش¬ترین حرف وصل در بلاغت حرف واو است، زمانی ارزش بلاغی این حرف را متوجه میشویم که ریزه-کاریهایش را با توجه به اوضاع و احوال سخن درک کنیم. نگارنده در ضمن بررسی «شاهنامه ا...
    تابستان 91 Pdf
  • 14. بررسی سبک شناسی غزلیات شیخ آذری اسفراینی

    • رحیم سلامت آذر
    شیخ آذری اسفراینی از عارفان بلند همت و شاعران برجسته قرن نهم هجری بشمار میرود؛ آذری از جوانی شعر میسرود و شهرتی بهم زده و مدتی هم در دربار تیموریان بود سپس به تصوف روی آورد و نزد شیخ محی الدین طوسی علم حدیث آموخت به دلیل سکونتش در طوس، به طوسی و به س...
    تابستان 91 Pdf
  • 15. ترکیبات زبانی مرتبط باخشم و خروش در دیوان چند تن از شاعران

    • عبدالرضا سیف،فهیمه اسدی
    خشم و خروش، ویژگی اصلی شعر مشروطه است، که شعررا صبغه ای از حماسه میبخشد، در این مقاله به بررسی شعر مشروطه با تمرکز بر اشعار ایرج، از این منظر پرداخته شده و این هدف از راه ترکیبات زبانی تحقق یافته است. دلایل اجتماعی حضور یا عدم حضور این ویژگی نیز بیان...
    تابستان 91 Pdf
  • 16. کارکرد هنری قافیه در شعر یدالله بهزاد کرمانشاهی با نگاهی سبک شناسانه(با تکیه بر تعداد حروف مشترک)

    • اسحاق طغیانی،یوسف کرمی چمه،حسین سلیمانی
    شعر یدالله بهزاد کرمانشاهی شاعر معاصر، از جهات گوناگون قابل بررسی و تحلیل است. از مباحث عمدۀ ادبی که میتواند در شعر او مطرح گردد، توجه فراوان وی به موسیقی کناری(ردیف و قافیه) است. بهزاد به خوبی از بار موسیقایی قافیه آگاه بوده و در شعر خویش قافیه¬...
    تابستان 91 Pdf
  • 17. پرِ نان و بوسۀ آن در شعر خاقانی

    • علی عسکری
    یکی از مسائل و موضوعات مهم مطرح در شعر و ادب فارسی به ویژه در دو سبک و مکتب آذربایجانی و هندی، فرهنگ عامّه و اعتقادات و مسائل و مظاهر زندگی مردم است که به دلیل عدم تحقیق جامع و کافی دربارۀ آنها و کمبود منابع معمولاً در شرح و تفسیر آنها برداشتهای گونا...
    تابستان 91 Pdf
  • 18. ایهام موسیقایی در دیوان خاقانی و سنجش آن با دیوان حافظ

    • مهدی فیروزیان
    یکی از ویژگیهای برجستۀ سبکی در بدیع شعر خاقانی، بهره¬گیری از ایهام است و دیگر ویژگی سبکی شناخته¬شدۀ او بهره¬گیری از اصطلاحات و واژه¬های ویژۀ دانشهای گوناگون است که در آن میان دانش موسیقی نمودی نمایان دارد. پرسش بنیادین ما این است که ک...
    تابستان 91 Pdf
  • 19. آیرونی و کارکرد آن در دستگاه فکری ناصرخسرو

    • سید علی قاسم زاده،سعید حاتمی،احمد محمودی اشکوری
    این پژوهش با رویکرد سبک شناسی تکوینی، به شیوه‌ای توصیفی- تحلیلی تلاش کرده است به این دو پرسش بنیادین پاسخ دهد که سبک شخصی ناصرخسرو در پردازش به موضوعات مورد نظر و ایجاد همگونی ساختاری (بین صورت و معنا) بر کدام صنعت ادبی استوار است؟ و دُدیگر، پرب...
    تابستان 91 Pdf
  • 20. بررسی و تحلیل چند حبسیه از خاقانی و مسعود سعد بر مبنای سبک شناسی توصیفی

    • رقیه کاردل ایلواری
    این پژوهش به بررسی و تحلیل دو قصیده از خاقانی (در واقعه حبس و عزلت و مباهات/ در شکایت از حبس و تخلص به مدح عظیم الروم عز¬الدوله قیصر) و مسعود سعد (در مدح محمد علی «زندانی نای»/ حسب حال) در موضوع حبسیه بر مبنای سبک¬شناسی توصیفی میپ...
    تابستان 91 Pdf
  • 21. نقد وتحلیل و سبک شناسی «اولین بحر طویل فارسی»

    • یحیی کاردگر،نرگس مهدی
    بحر طویل میر عبدالعظیم مرعشی یکی از اولین بحر طویلهای موجود فارسی است. این بحر طویل که سراینده، آن را در قالب نامه ای خطاب به یکی از حاکمان محلی عهد تیموری نوشته است، در کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران نوشته سید ظهیرالدین مرعشی ذیل سرگذشت سراین...
    تابستان 91 Pdf
  • 22. شگردهای خاصِ نمادپردازی با طبیعت در غزلیات مولوی

    • فاطمه کلاهچیان،سیده نادیا حیدری نیا
    یکی از صورخیال که در شعر عرفانی ظهور کرد و در همینگونه از شعر نمودی بارز یافت، نماد است. قابلیت وسیع صورت نمادین برای پذیرفتن مفاهیم معقول، آن را به یکی از مناسبترین فرمها برای توضیح نسبی حقایق ناشناخته عرفانی و تجسّم تجربیات روحانی بدل ساخته است. نم...
    تابستان 91 Pdf
  • 23. بررسی وجوه بارز سبک شناختی تحفه المؤمنین

    • مظاهر مصفّا،ایّوب کوشان
    تأثیر محیط، عناصر محیطی و  درونمایۀ معنایی آثار، در سبک و ویژگیهای سبکی آثار، نقش معنی دار و تعیین کننده ای دارند. به عنوان مثال در کتاب نفیس تحفه المؤمنین که در موضوع طبّ قدیم نوشته شده است، تأثیر محیط و طبّ قدیم بر ویژگیهای سبکی این اثر قابل م...
    تابستان 91 Pdf
  • 24. جایگاه حصر و قصر (اختصاص) در شعر قیصر امین‌پور

    • احمدرضا کیخای فرزانه
    این مقاله گامی در جهت بازبینی و جایگاه حصر و قصر به عنوان یکی از فصول مهم فنّ معانی و رویکردهای بلاغی تأثیرگذار در تحلیل متون است. در علم معانی، اختصاص یعنی حصر کردن چیزی یا کاری در کسی، یا انفراد و انحصار کسی یا چیزی به کاری یا امری. در این بین رویک...
    تابستان 91 Pdf
  • 25. تجلی ویژگیهای پهلوانهای مختلف شاهنامه در شخصیت اسفندیار

    • وحید مبارک
    بخشی از داستانهای شاهنامه، اسطوره¬ای - پهلوانی هستند و داستان رستم و اسفندیار نیز در این بخش شاهنامه قرار دارد.محققان برآن هستند که تدوین روایات حماسی در اواخر دوره ساسانی بوده و اشتراکاتی میان روایات حماسی و رویدادهای تاریخی قابل مشاهده است .در ...
    تابستان 91 Pdf
  • 26. بررسی سبک«ترسّل اَسفَزاری»

    • محمود مدبّری،محمد رضا صرفی،محمد صادق بصیری،سید امیر جهادی
    ترسل و انشا از فنون شریف و ارزشمند دیوانی است و منشیان و کاتبان از دیرباز ضمن ارائه اصول نظری کتابت به تالیف آثار عملی نیز دست میزده اند. از جمله این آثار میتوان به«زینه الکتّاب» منسوب به بیهقی،«عتبه الکتبه»بدیع جوینی، و&laquo...
    تابستان 91 Pdf
  • 27. سبک شعری غزلهای جهان ملک خاتون

    • محمد رضا نجاریان
    جهان ملک خاتون، دختر جلال الدین مسعود شاه، متخلص به جهان از شاعران نیمه دوم قرن هشتم هجری در شیراز بود. اشعار وی بالغ بر15937 بیت شامل: قصیده، ترجیع بند، قطعات، غزلهای متعدّد و رباعیات است.غزلهای «جهان» از نظر ساختمان بیرونی و نه از نظر د...
    تابستان 91 Pdf
  • 28. تحول مفهوم عدالت و رابطه آن با سیاست در گلستان سعدی

    • الیاس نورایی
    این مقاله بر این فرض محوری استوار است که بسیاری از آثار ادبی را نباید آثاری صرفا ادبی و جدای از زمینه های اجتماعی و سیاسی و ...تلقی کرد؛ بلکه آنها، در کنار ماهیت ادبی خود، دربردارنده محتوا و نکاتی از مسایل سیاسی و اجتماعی عصر خود هستند و باید آنها را...
    تابستان 91 Pdf
  • 29. نگاهی به تناسب موسیقی و مضمون در شعر قیصر امین پور

    • عباسعلی وفایی،عبد الله حکیم،سید علی دسپ
    موسیقی و ضربآهنگ کلام، پس از عنصر تخیل بیش از هر عنصر دیگری با شعر مأنوس میشود و میتواند در جهت القای مضامین و احساسات شاعرانه، مؤثر واقع شود. میتوان گفت، اگر شاعر تناسب میان موسیقی و مضمون شعریش را حفظ کند، گام بلندی در جهت ماندگاری اثر خود برداشته ...
    تابستان 91 Pdf
  • 30. نظری جدید درباره کتاب «کشف کشّاف» و مؤلّف آن

    • سید محمد منصور طباطبائی
    کتاب الکشف عن مشکلات الکشّاف مشهور به کشف کشاف، شرحی است که در قرن هشتم بر تفسیر کشاف زَمَخشری (متوفی 538 ﻫ .ق) نوشته شده. نام مؤلف این کتاب در تذکره های قدیم و جدید بصورتهای مختلفی ضبط کردیده. این مقاله در پی آنست که نشان دهد نام اصلی و کامل مؤلف &l...
    تابستان 91 Pdf