فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 4، شماره 4، ، شماره پی در پی 42

کاربردهای گوناگون و فراوان میان فزودها، یکی از ویژگیهای سبکی شاهنامه فردوسی

صفحه (61 - 81)
خدیجه خسروی، جلال خالقی مطلق(نویسنده مسئول)، علی ایمانی
تاریخ دریافت مقاله : پاییز 96
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : زمستان 96

چکیده
رسالت این پژوهش بررسی کاربرد گوناگون و فراوان "میان فزود" در شاهنامة فردوسی بعنوان یک ویژگی سبکی و نیز تعیین جایگاه آن برابر با "جمله معترضه" است. جملة معترضه از اقسام "حشو" است و حذف آن از کلام هیچ دگرگونی در معنا و مفهوم سخن ایجاد نمیکند و حضورش در نهایت موجب زیبایی لفظ یا معنا میشود ."میان فزود" معادلی است مناسب برای "اعتراض" که در این تحقیق به خاطر جامعیّت و شمولش با تساهل و تسامح به جای "جملة معترضه" به کار رفته است. در پژوهش حاضر به تبیین "میان فزود" در شاهنامة فردوسی از دو منظر ساختار و محتوا پرداخته شده است. مقصود از ساختار، معرفی عناصر تشکیل دهنده "میان فزود" و غرض از محتوا بیان مضمون و بن مایة آن است. از "میان فزود" در شاهنامه در قالب یک کلمه، یک عبارت، یک مصراع، یک بیت استفاده شده و حتی در مواردی دامنة این استفاده به چند بیت هم میرسد و وجه فعل (کیفیت بیان مفهوم فعل) آنها مختلف، ولی غالباً اخباری است، که به قصد ابلاغ پیامی خاص از این وجه فعلی استفاده شده است. فردوسی منویات خود را که چیزی جز سفارشهای انسان دوستانه، پند و اندرز، تحذیر و تنبیه، ترویج دانایی و تبلیغ خرد و حکمت نیست، درضمن "میان فزود"ها که به نوعی مختصة شاهنامة فردوسی محسوب می شود به خواننده ابلاغ کرده است

کلمات کلیدی
شاهنامه , میان فزود , حشو , اعتراض , ویژگی سبکی , جملۀ معترضه