فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این فصلنامه 0.142 می باشد
این فصلنامه در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفکس: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 12، شماره 3، ، شماره پی در پی 45

مناسبات بینامتنی اشعار ادیب المماک فراهانی و فرّخی یزدی با شاهنامۀ فردوسی

صفحه (19 - 38)
جلیل تجلیل(نویسنده مسئول)، نگار رشید، علی محمّد سجادی
تاریخ دریافت مقاله : تابستان 97
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : تابستان 97

چکیده
ادبیّات دورۀ مشروطه با همۀ تحوّلاتی که در محتوا و فرم و قالب شعر فارسی ایجاد کرد، وامدار گذشتۀ خود است. از آن جا که ماهیّت انقلابی و پرشور شعرِ این دوره بیش از هر چیز نیازمند تقویت همگرایی جمعی و ملّی و برانگیختن احساس میهن دوستی و بیگانه ستیزی ایرانیان بوده، خصایص حماسی - اعمّ از صوری و محتوایی- و ظرفیّتهای انگیزشی شاهنامۀ فردوسی، یکی از بهترین       زمینه ها برای دستیابی به این اهداف آرمانی به شمار می آمده است. مقالۀ حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از نظریۀ بینامتنیّت در پی آن است که اثرپذیری دو تن از شاعران بزرگ دورۀ مشروطه یعنی ادیب الممالک فراهانی و فرّخی یزدی را از شاهنامۀ فردوسی بررسی کند و مناسبات موجود میان اشعار آنها را در مؤلّفه های گوناگونِ محتوا (بهره گیری از تلمیحات شاهنامه­ای و موازی سازی و شبیه سازی تاریخی) و صورت (زبان، تصاویر بلاغی و مؤلّفه های موسیقایی) تحلیل نماید. بر اساس نتایج پژوهش، این اثرپذیری یک تقلید صِرف نبوده و این دو شاعر الگوهای جدیدی را به ویژه در زمینۀ دگردیسی شخصیّتها و موازی سازی و شبیه سازی تاریخی ایجاد        کرده اند. همچنین روابط بینامتنی اشعار این دو شاعر با شاهنامه از نوع بینامتنیّتِ قوی است؛ زیرا در هر دو سطحِ محتوا و صورت از شاهنامه تأثیر پذیرفته اند.

کلمات کلیدی
شاهنامه , ادیب الممالک , فرّخی یزدی , بینامتنیّت , محتوا , صورت