ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این ماهنامه 0.142 می باشد
در زمان فصلنامه بودن در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفن: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 1، ، شماره پی در پی 39

مؤلفه‌های عرفان در سینما؛ تحلیل تطبیقی مفاهیم مجرد و استعاره‌ها در «استاکر» و «منطق‌الطّیر»

صفحه (331 - 346)
شهاب کاظمیان(نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله : بهار 96
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : بهار 96

چکیده
طرح روایی سفری تمثیلی، در جستجوی مقصدی متعالی و برمسیری پرمخاطره، از متعارفترین مضامین آثار ادبی و حتی مباحث نظری در حیطه «عرفان» است. «منطق‌‌الطّیر» عطار از نمونه‌های کامل آثار ادبی و منظومه‌ها‌ی تمثیلی است؛ مشتمل‌بر مجموعه‌ای از مفاهیم «عرفانی». از دیگرسو، فیلمنامه و روایت سینمایی «استاکر» اثرِ «آندری تارکوفسکی»، علیرغم تمامیِ وجوه افتراقش نسبت‌ به‌ «منطق‌‌الطّیر»، چه از حیث قالب اثر، ابزار انتقال معنا و چه از منظر دوره زمانی و حوزه فرهنگی تألیف؛ دارای مجموعه اشتراکات و مشابهتهایی نیز، در حوزه فکری و حتی پاره‌ای از عناصر مربوط به‌گزینش مدلولها و شِکل آثار است. نگارنده پژوهش تلاش دارد تا با تطبیق این مؤلفه‌ها و کارکردشان در بطن روایات مزبور، از دریچه «عرفان» به‌مثابه چهارچوبی نظری، به‌زوایای مختلف آثار نگاهی داشته‌باشد. مفاهیم و معانی همگونی که دو مؤلف از دو جهانِ هنر و ادبیات، دستمایه آثار خویش قرارداده‌اند، درکنار گزینشِ پاره‌ای از مؤلفه‌های فُرمی و نظام استعاره‌پردازی مشابه که توانسته فائق‌بر اقتضای ابزارهای بیان در سینما و شعر، مصادیقی یکسان را در روایات مورد بحث به‌کار گیرد، در بستری نظام‌مند قابل تفسیر و تحلیل است. توالی مشابهتها در دامنه معانی و کیفیت ترسیم، مبیّنِ دستگاهی از مفاهیم و اندیشه‌های مجرد، به‌منزله مکتبی فکری است؛ که در بالاترین سطح و فارغ از گستره خاستگاه‌هایش، میتوان آنرا روح «عرفان» نامید.

کلمات کلیدی
عرفان , استاکر , منطق‌الطّیر