ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این ماهنامه 0.142 می باشد
در زمان فصلنامه بودن در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفن: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com
بررسی مقالات با نرم افزار مشابهت یاب
تمامی مقالات در زمان بررسی و داوری توسط برنامه ماهت یاب مقالات آزمایش میشوند.

ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 13، شماره 2، ، شماره پی در پی 48

سبک شناسی دیباچه ها و تحمیدیه های متون نثر سبک عراقی

صفحه (1 - 22)
دکترحسن بساک(نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله : بهار 98
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : بهار 98

چکیده
دیبـاچـه نویسی و تحمیدیه نگاری در ادب فارسی، عمری به اندازۀ عمر نثرنویسی دارد؛ بعبارت دیگر، از زمان پیدایش اوّلین متون منثور، تحمیدیه نویسی نیز وجود داشته است که از آن جمله میتوان بمقدّمۀ کتابهایی نظیر شاهنامۀ ابومنـصوری، الابـنـیه عـن حـقـایـق الادویـه و شرح التّعرّف اشاره کرد. دیباچه تصویرکاملی را از موضوع، سبک و سبب تألیف کتاب، زندگی و اندیشه و اوضاع اجتماعی زمان مؤلّف... نشان میدهد. دراین پژوهش که به روش توصیفی و تحلیل محتوا به انجام رسید، برجسته ترین متون نثر فارسیِ سده های 6، 7 و 8 هجری قمری از دیدگاه سبک شناسی با تأکید بر مباحث زبانی و محتوا بررسی شده است. توجّه به ساختار و محتوای دیباچه ها ، نشان میدهد که نویسندگان این آثار، چه مؤلّفه هایی را مدّنظر داشته و بر حسب محور اصلی اثر، طرز بیان و تفکّر و سبک ادبی خویش، چگونه عمل کرده اند. براساس این مقاله دیباچه های آثار سده های ششم، هفتم و هشتم بطورکلّی شامل دو بخش است: یکی تحمیدیه ای به زبان عربی شامل حمد خداوند و اوصاف او و نعت پیامبرو اصحاب و خاندان او و دیگر تحمیدیه ای به زبان فارسی شامل نام ادیب، سلطان روزگار و مدح و انگیزۀ آفرینش اثر، دعا برای طول عمر ممدوح و ماندگاری سلطنت یا وزارت او که در نهایت با معرّفی ابواب و فصول کتاب خاتمه مییابد. دیباچه و تحمیدیه، دریچۀ ورود و آشنایی با متن و محتوای اثر است که بسته به هنر و توانمندیِ صاحب اثر، میتواند بیانگر اندیشه و طرز تفکّرو نیزشناخت سبکِ لفظی و معنوی و دغدغه های فکری مولف باشـد. مهمترین مختصات تحمیدیه ها و دیباچه های فارسی را سجع و دیگر صنایع لفظی، همچنین اطناب در علم معانی و اقتباس از آیه و حدیث، تشکیل میدهد.

کلمات کلیدی
سبک شناسی , متون نثر , سبک عراقی , دیباچه , تحمیدیه , مقدمه نویسی