ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این ماهنامه 0.142 می باشد
در زمان فصلنامه بودن در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفکس: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com

ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 12، شماره 4، ، شماره پی در پی 46

سبک شناسی انتقادی قصّه های عامیانۀ ایرانی (ایدئولوژی نهفته در قصّه)

صفحه (41 - 61)
محبوبه خراسانی(نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله : بهار 97
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : تابستان 97

چکیده
قصّه، فراگیرترین شکل هنری است و متنوعترین اندیشه­ ها هم در آن بازتاب می­یابد. در این پژوهش به دلیل ویژگی خاص قصه ­های عامیانه که بیشتر محتوامحور هستند تا زبان ­محور، به روش تحلیل محتوایی از منظر سبک ­شناسی انتقادی به ایدئولوژی حاکم بر قصّه ­ها پرداخته شده، پنج ایدئولوژی ­بُن شاخص در افسانه­ ها تحلیل گردیده است. جامعه آماری این تحقیق قصّه­ های عامیانه ایرانی و نمونه­گیری به روش تصادفی از افسانه ­های عامیانه انجام شده است. این پژوهش در پی نشان دادن آن است که خالقان افسانه­ ها چگونه به بیان اندیشه­­ های خود پرداخته ­اند و خوانندگان و شنوندگان قصّه تا چه حد تحت سیطرۀ ایدئولوژی حاکم بر اسطوره­ ها و افسانه­ ها قرار گرفته، ناخودآگاه رفتارهای اجتماعیشان شکل میگیرد. نتیجه اینکه، ایدئولوژی به صورت اعتراض شخصیتهای قصّه به وضع موجود و بیان آرزوها و رؤیاهای آنها بازتاب می­یابد. ایدئولوژی ­بُن ­های استخراج­شده در این پژوهش عبارتند از: «ازدواج اوج آمال آدمی است» که تلاش قهرمانان قصّه را برای رسیدن به این کنش روایی نشان میدهد؛ ایدئولوژی ­بُن­ «اینجا جای من نیست و باید به جایی بهتر رفت»، آرمان­شهر قهرمان را به واسطۀ سفرکردن میسازد؛ تلاش برای حفظ مناسبات قدرت به ایدئولوژی ­بُن «حذف رقیب به هر قیمت» مینجامد؛ ایدئولوژی ­بُن «پذیرش ستم» که از بن­ مایه­ های تربیتی و اساطیری سرچشمه میگیرد و دست آخر اینکه، ایدئولوژی ­بُن «بخت تعیین­کنندۀ سرنوشت است» به پذیرش راحتتر سختیها و بی عدالتیهای دنیا کمک میکند و در واقع توجیه تنبلی فردی و تفسیر جبر زمانه میتواند باشد.

کلمات کلیدی
سبک فکری , سبک شناسی انتقادی , ایدئولوژی , قصّه های عامیانه , فرهنگ.