فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 2، ، شماره پی در پی 40

تبیین دلایل اقتباسهای آشکار تذکره الاولیاء از کشف-المحجوب، در گزارش کرامات صوفیه

صفحه (271 - 289)
حسینعلی قبادی(نویسنده مسئول)، رضا معتمد، غلامحسین غلامحسین زاده، سعید بزرگ بیگدلی
تاریخ دریافت مقاله : زمستان 95
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : بهار 96

چکیده
اثرپذیری یک متن از متن دیگر یا تعامل متنها با هم مسأله­ای است که ذیل تحلیل مباحث مربوط به سبک­شناسی و نیز در موضوعات مرتبط با شناخت انواع ادبی مورد تحلیل قرار میگیرد. تذکره­الاولیاء یکی از منابع معتبر نثر فارسی عرفانی در بیان مقامات عرفا است که نشانه­های آشکار اقتباس از متون همسان را در خود  دارد. فریدالدین عطار نیشابوری، مؤلف این کتاب، در بیان حکایتهای عارفان، بویژه کرامات صوفیه از منابع فارسی و غیر فارسی پیش از خود سود برده است. او در نقل این کرامات به بیانی موجز و التقاطی و تصرف­آمیز در ذکر مقامات عارفان نظر داشته و با وجود آنکه موفق شده است که بسیاری از حکایات اقتباسی را در پوشش شیوه­ بیان خاص خویش قرار دهد، نتوانسته یا نخواسته است که تأثیر خود را از یکی از منابع مورد استفاده (کشف­المحجوب) پنهان نماید تا جایی که در مواضع بسیار، زبان خاص و سبک بیان کشف­المحجوب را بویژه در نقل کرامات صوفیه به تذکره­الاولیاء انتقال داده است. در این مقاله که به­ روشی توصیفی – تحلیلی نگاشته شده، مصادیق اثرپذیریهای تذکره الاولیاء از کشف­المحجوب و دلایل ادبی آن تجزیه و تحلیل شده است.              

کلمات کلیدی
اقتباس , سبک شخصی , تصرّف ادبی , کرامات صوفیه , تذکره الاولیاء , کشف المحجوب