فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 2، ، شماره پی در پی 40

بررسی سبک شناسی محتوایی و ساختاری معما ، لغز و چیستان در دیوان عثمان مختاری

صفحه (87 - 106)
علی اصغر بابا صفری(نویسنده مسئول)، پروین ضیا خدادادیان
تاریخ دریافت مقاله : زمستان 95
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : بهار 96

چکیده
یکی از انواع ادب غنایی ، معما ، لغز و چیستان است که از دیر باز مورد توجه شاعران و مخاطبان آنها بوده است . «عثمان مختاری » شاعر قصیده سرای قرن پنجم و ششم ، از جمله شاعرانی است که به این نوع ادبی توجه خاص داشته است و انواع لغز و چیستان در دیوان وی مشاهده می شود .فراوانی لغزها و چیستانها و تنوع موضوعی آنها در دیوان اشعار عثمان مختاری ، او را به شاعری صاحب سبک در این زمینه تبدیل کرده است . تا کنون این لغزها و چیستانها مورد بررسی قرار نگرفته اند و هدف این تحقیق بررسی سبک شناسانۀ محتوا و ساختار معما ، لغز و چیستان در دیوان اشعار عثمان مختاری است. نتیجۀ به دست آمده نشان میدهد که عثمان مختاری نمونه های قابل توجهی از لغز و چیستان را در قالبها و اوزان شعری متنوع سروده و در این کار بسیار هنرمندانه عمل کرده است . او از انواع علوم و صناعات ادبی در آفرینش شعری خود بهره جسته است و شیوۀ کار او را میتوان به عنوان مشخصۀ خاص سبکی شعر او قلمداد کرد. همچنین دربررسی دیوان اشعار وی به  هیچ موردی از معما برنمیخوریم و این امر نشان دهندۀ این است که درقرن پنجم و ششم معما و معما سرایی رواج چندانی نداشته و به صورتی که در قرون بعد میبینیم دغدغۀ ذهنی شاعران نبوده است.

کلمات کلیدی
شعر , عثمان مختاری , لغز , چیستان , محتوا , ساختار , سبک