فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 11، شماره 2، ، شماره پی در پی 40

بررسی تعریفهای سعدی در گلستان و بوستان

صفحه (23 - 41)
خدابخش اسداللهی(نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله : تابستان 1396
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : تابستان 1396

چکیده
تعریف از راههای مهم پرورش مطالب است. بخشهای بزرگی از تعلیمات اخلاقی و عرفانی سعدی در بوستان و گلستان از راه تعریف ارائه میشود. در این تعاریف، سعدی با تفکر انتقادی و تیزبینانه و مستدل، ضمن درک و فهم و تفسیر مسائل پیچیده و حکمت­آمیز و تشخیص و تحلیل سؤالها و بکارگیری منطق با نتیجه­گیری معقول از اطلاعات حاصل از منابع معتبر کتبی و شفاهی توانسته مخاطب را از نقصها و کجرویهای موجود جامعه عبور دهد و او را برای ورود به مدینۀ فاضلۀ خود رهنمون شود. اگر هدف از تعریفِ منطقی، ارائۀ تصور واضح از معرَّف و متمایز ساختنِ آن از دیگر مفاهیم باشد، سعدی در بوستان و گلستان با استفاده از «تعریف به مثال» و آوردنِ ضدهای معرَّف توانسته ضمن رسیدن به اهداف تعریف، به الگویی کلی در مبحث تعریف در متون ادبی دست یابد. در این تحقیق پس از مطالب مقدماتی دربارۀ تعریف، مبحث اصلی به بررسی و تحلیل تعاریف عرفانی و اخلاقی در هر دو کتاب بوستان و گلستان اختصاص دارد.

کلمات کلیدی
تعریف , مفاهیم اخلاقی , مفاهیم عرفانی , بوستان , گلستان