ماهنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
چاپ کتابها و پایان نامه

کلیک کنید

ضریب تاثیر این ماهنامه 0.142 می باشد
در زمان فصلنامه بودن در سالهای 93و94 پر استنادترین نشریه زبان و ادبیات فارسی کشور و جزو ده نشریه برتر کل حوزه علوم انسانی بوده است.
تماس با ما
آدرس: تهران صندوق پستی 1558-14665
کد پستی: 1981619353
تلفن: 22065569-021
ایمیل: info@bahareadab.com

فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 8، شماره 1، ، شماره پی در پی 27

انسجام واژگانی در قصاید عبدالواسع جبلی؛ ارائۀ یک رهیافت تحلیلی برای بررسی عناصر انسجامی در قصاید فارسی

صفحه (0 - 0)
حکیمه دبیران ، عفّت نقابی ، آرزو عرب‏اُف(نویسنده مسئول)
تاریخ دریافت مقاله :
تاریخ پذیرش قطعی مقاله :

چکیده
قالب شعری قصیده، دارای چارچوب منسجمی است که از چهار بخش تغزّل، تخلص، مدح و دعا تشکیل شده‏است و هر بخش با بخش بعدی، پیوند معنایی دارد. ایجاد ارتباط میان هر بخش با بخش بعدی ضروری است و شاعر، آگاهانه، رشتۀ منطقی گفتار را شکل میدهد؛ اما آیا در ذهن وی، بخشهای به ظاهر بی‏ارتباط نیز منسجم و با هم مرتبط هستند؟در بررسی قصاید عبدالواسع جبلی، شاعر قرن ششم، به نمونه‏هایی برخورد کردیم که در آنها، بخش پایانی، یعنی دعا، با بخش آغازین، یعنی تغزّل، ارتباط مفهومی دارد؛ به عبارت دیگر، شاعر با ایجاد تداعیها در پایان قصیده، ذهن را دوباره به آغاز آن باز میگرداند و همین امر باعث میشود تا شعر به صورت یک کل منسجم در ذهن خواننده ثبت شود. یکی از ابزارهای ایجاد انسجام متن، انسجام واژگانی است که به صورتهایی از قبیل با هم‏آیی ، هم‏معنایی ، تضاد ، تکرار ، شمول معنایی و جزء و کل نمود میابد. ارتباط معنایی این عناصر با یکدیگر، زنجیره‏های انسجامی را میسازد. بسامد هر کدام از این مؤلّفه‏ها و شیوه‏های تشکیل زنجیره و نحوۀ بسط آنها در زنجیره‏های طولانی، از عوامل سبک‏ شناسی است که محقّق را در رسیدن به شاخصهای سبکی یک اثر یاری میکند. در این پژوهش، با ارائۀ نمونه‏هایی از دیوان جبلی، کاربرد این مؤلّفه‏ها در زنجیره‏ های طولانی، که باعث پیوستگی آغاز قصاید به پایان آنها شده و در نتیجه متنی منسجم پدید آورده، نمایش داده شده‏ است .

کلمات کلیدی
انسجام واژگانی , قصیده , عبدالواسع جبلی , تغزّل , تشبیب , دعای تأبید